Diweddarwyd diwethaf:
05 Mai 2026
Gall ennill llai nag yr oeddech chi'n arfer neu ddelio â chostau cynyddol wneud talu am hanfodion bob dydd yn anodd. Os ydych chi'n poeni am sut y byddwch chi'n ymdopi, gwiriwch i weld a allech chi gael band eang, ffôn a dŵr cost is gyda thariffau cymdeithasol.
Mae tariffau cymdeithasol yn gytundebau rhatach sydd ar gael os ydych chi'n hawlio Credyd Cynhwysol, Credyd Pensiwn neu rai budd-daliadau eraill.
Mae rhai cwmnïau'n eu galw'n dariffau 'hanfodol' neu 'sylfaenol'.
Nid cynigion arbennig ydyn nhw sy'n eich temtio gyda chyfraddau is am yr ychydig fisoedd cyntaf yn unig i'ch annog i newid darparwyr. Maen nhw'n becynnau mwy fforddiadwy sydd wedi'u cynllunio i sicrhau nad yw cwsmeriaid ar incwm is yn colli allan ar hanfodion.
Darperir y gwasanaethau yn y ffordd arferol, ond am bris is.
Os ydych chi neu rywun yn eich aelwyd yn hawlio budd-daliadau, yna mae'n werth edrych ar dariffau cymdeithasol. Cofiwch, rhaid i'r person sy'n cael y budd-dal fod y prif berson ar y contract serch hynny.
Efallai y byddwch chi'n gallu bod yn gymwys ar gyfer tariffau cymdeithasol os ydych chi'n hawlio unrhyw un o'r budd-daliadau canlynol:
Mae rhai darparwyr hefyd yn cynnig tariffau cymdeithasol i bobl sy'n gadael gofal.
Y ffordd hawsaf o ddarganfod a ydych chi'n gymwys ar gyfer tariffau cymdeithasol yw defnyddio ein Cyfrifiannell Budd-daliadau.
Yn ogystal â dweud wrthych a oes unrhyw daliadau y gallwch eu hawlio, bydd hefyd yn rhoi gwybod i chi a allwch gael biliau ffôn, band eang neu ddŵr rhatach.
Mae tariffau cymdeithasol ar gael ar gyfer gwasanaethau band eang, ffonau a dŵr fel gostyngiad misol neu becyn rhatach.
Gall talu am eich rhyngrwyd cartref fod yn ddrud. Mae tariffau cymdeithasol cost is yno i helpu gyda mynediad os ydych chi'n cael rhai budd-daliadau ac angen help gyda'ch biliau band eangYn agor mewn ffenestr newydd
Yn ogystal ag edrych ar restr Ofcom o'r holl dariffau cymdeithasolYn agor mewn ffenestr newydd. Mae'n werth gwirio'r tablau ar wefannau cymharu prisiauYn agor mewn ffenestr newydd hefyd.
Yng Nghymru a Lloegr, mae gan bob darparwr dŵr dariff cymdeithasol, ac mae gan rai gronfeydd caledi hefyd. Cysylltwch â nhw cyn gynted â phosibl os oes angen cymorth arnoch. Byddant yn gofyn am amgylchiadau eich cartref - unrhyw fudd-daliadau rydych chi'n eu hawlio neu'ch incwm.
Yn yr Alban, mae'n debyg y byddwch chi'n cael eich cyflenwad gan Scottish Water nad yw'n cynnig tariffau cymdeithasol.
Os ydych chi'n credu y byddai tariffau cymdeithasol o gymorth i chi, dilynwch y camau hyn:
Ar ôl i chi gael eich derbyn, fel arfer byddwch chi'n cael cadarnhad a bydd y cyflenwr yn gwneud y newidiadau i chi yn awtomatig. Chwiliwch am y swm is ar eich datganiad nesaf.
Os ydych chi'n gymwys ar gyfer tariff cymdeithasol ar gyfer eich cynllun band eang neu ffôn symudol, gallwch chi newid yng nghanol contract ond gwiriwch a yw ffioedd ymadael yn ei gwneud hi'n werth ei wneud.
Mae gan y rhan fwyaf o ddarparwyr symudol a band eang mwyaf y DU dariffau cymdeithasol. Os nad yw'ch darparwr presennol yn cynnig tariff cymdeithasol, newidiwch i un sy'n gwneud hynny. Dywed Ofcom y gall 85% o gwsmeriaid newid heb dalu ffi.
Os ydych chi eisoes gyda darparwr ac eisiau defnyddio eu tariff cymdeithasol, fel arfer gallwch chi symud heb ffioedd nac aros tan ddiwedd eich contract. Byddwch chi'n:
Mae tariffau cymdeithasol disgownt yn dechrau o £12 y mis hyd at £24, yn dibynnu ar ble rydych chi'n byw.
Os yw'ch enillion yn isel ac rydych chi'n byw yng Nghymru neu Loegr, efallai y byddwch chi'n gymwys ar gyfer tariff cymdeithasol eich cwmni dŵr hyd yn oed os nad ydych chi'n hawlio budd-daliadau. Gofynnwch i'ch cyngor am gymorth os ydych chi yn yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd
Mae tariffau cymdeithasol cyflenwyr dŵr fel arfer yn rhoi gostyngiad i chi ar eich bil, neu fil uchaf sefydlog ar gyfer y flwyddyn.
Mae rhai cwmnïau dŵr yn cynnig tariffau cymdeithasol os ydych chi'n ennill llai na swm penodol. I eraill, mae angen i chi fod yn hawlio rhai budd-daliadau.
Gweler tariff cymdeithasol eich cwmni dŵrYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan y Cyngor Defnyddwyr Dŵr.
Er na all eich cyflenwr ddiffodd eich cyflenwad dŵr os byddwch yn methu taliadau, gallant ddefnyddio camau llys i orfodi ad-daliad, felly gofynnwch am help bob amser cyn i bethau waethygu.
Efallai y bydd eich darparwr dŵr yn cynnig:
Mae mwy o gymorth yn ein canllaw ynglŷn ag arbed arian ar eich bil dŵr a'ch mesuryddion dŵr.
Gan fod biliau ynni yn bryder i lawer ohonom, efallai y byddech chi'n disgwyl y byddai'r cwmnïau hynny'n cynnig cyfraddau is hefyd. Ond mae tariffau cymdeithasol ar gyfer ynni wedi'u dileu'n raddol ac mae cynlluniau eraill fel y gostyngiad Cartrefi Cynnes ar gael yn lle.
Darganfyddwch pwy all wneud cais am y gostyngiad Cartrefi Cynnes a sut. Mae rhai darparwyr ynni yn cynnig arian ac opsiynau talu personol i helpu cwsmeriaid bregus - mae'n werth gofyn.
Gweler ein hawgrymiadau ar leihau eich biliau ynni a sut i gael cymorth os yw eich bil ynni yn uchel.
Os dywedir wrthych nad ydych yn gymwys ond eich bod yn meddwl y dylech fod, cysylltwch â'ch darparwr eto i weld a oes unrhyw wybodaeth ar goll ganddynt. Gall yr Adran Gwaith a Phensiynau ddarparu prawf eich bod yn hawlio budd-daliadau perthnasol.
Lle nad ydych yn gymwys ond bod angen cymorth arnoch o hyd, gallwch ddod o hyd i ragor o gymorth gan ein hwb costau byw.
Os ydych eisoes wedi methu un neu fwy o daliadau, defnyddiwch ein teclyn Lleolwr cyngor ar ddyledion i ddod o hyd i gyngor ar ddyledion am ddim a chyfrinachol ar-lein, dros y ffôn neu gerllaw lle rydych yn byw. Bydd y cynghorydd yn gwrando ar eich sefyllfa ac yn awgrymu ffyrdd ymlaen.
Os ydych chi'n cefnogi ffrind neu aelod o'r teulu nad yw ar-lein, gwnewch yn siŵr eu bod yn gwybod y gallant ein ffonio am gyngor ar arian neu ddyledion ar 0800 011 3797Yn agor mewn ffenestr newydd, neu ewch i ganolfan Cyngor ar Bopeth leolYn agor mewn ffenestr newydd.
Gallwch, os ydych chi'n hawlio budd-daliadau fel Credyd Cynhwysol, gallai hynny olygu eich bod chi'n gymwys.
Gwiriwch gyda'ch darparwr. Mae'r rhan fwyaf o ddarparwyr mawr yn cynnal gwiriad credyd meddal nad yw'n effeithio ar eich sgôr. Y peth pwysicaf ar gyfer eich credyd yw talu'ch biliau ar amser ac os na allwch chi, siarad â'ch cyflenwr cyn gynted â phosibl i ddod o hyd i ddatrysiad.
Dim ond os yw'r person sy'n talu'r bil yn gymwys ar gyfer y tariff cymdeithasol.
Gallwch, gallwch chi fynd â'ch tariff cymdeithasol gyda chi, os ydych chi dal yn gymwys. Rhowch wybod i'ch cyflenwr am eich cyfeiriad newydd. Os yw symud yn golygu eich bod chi'n newid darparwr, fel arfer bydd angen i chi wneud cais eto gyda'r cwmni newydd.
Mae hyn yn dibynnu ar y darparwr ac a ydych chi'n newid cwmni. Mae rhai cyflenwyr yn defnyddio gwiriadau awtomataidd gyda'r Adran Gwaith a Phensiynau fel y gallant wirio eich bod chi'n gymwys yn gyflym. Os ydych chi'n newid darparwyr, gall gymryd mwy o amser – tua deg diwrnod gwaith.
