Beth mae Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 yn ei olygu i chi

Mae Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 a basiwyd ym mis Rhagfyr 2025 yn cynnwys nifer o newidiadau i reolau i’w gwneud hi’n haws cael mynediad at hawliau gweithle, a rhai deddfau newydd i wneud gwaith yn fwy diogel ac yn decach i gyflogai a gweithwyr asiantaeth.

Gallai’r newidiadau effeithio ar eich cyflog, oriau a diogelwch swydd. Gallent hefyd wella amddiffyniadau sy’n gysylltiedig â theuluoedd a’i gwneud hi’n haws datrys anghydfodau’n gynnar.

Mae newidiadau allweddol yn cynnwys:

• rheolau cliriach ynghylch eich oriau gwaith, a’ch hawl i gael eich talu os caiff shifft ei chanslo
• amddiffyniadau cryfach pan fyddwch chi’n codi pryderon i leihau’r risg o golli cyflog neu weithio’n annheg
• tâl salwch i ddechrau o ddiwrnod cyntaf eich salwch
• amddiffyniadau gwell i rieni a gofalwyr i gefnogi eich hawl i amser i ffwrdd a gweithio hyblyg.

Os ydych chi'n byw yng Ngogledd Iwerddon, dylai'r Bil Hawliau Cyflogaeth ddod yn gyfraith erbyn 2027.

Bydd y rheolau newydd yn cael eu cyflwyno’n raddol. Mae’r newidiadau cyntaf sy’n ymwneud â streiciau a gweithredu diwydiannol eisoes ar waith.

Darllenwch amserlen Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 ACASYn agor mewn ffenestr newydd am restr gyflawn o’r holl newidiadau sydd wedi’u cynnwys yn y Ddeddf, a phryd y byddant yn dod i rym.

O fis Ebrill 2026, bydd Absenoldeb Tadolaeth neu absenoldeb rhiant i’r partner nad yw’n cario’r babi yn dod yn hawl diwrnod cyntaf i weithwyr. Gallwch roi rhybudd o’ch cynlluniau i gymryd yr absenoldeb hwn o 18 Chwefror 2026.

Siaradwch â’ch rheolwr neu’r adran Adnoddau Dynol os ydych chi’n bwriadu cymryd Absenoldeb Tadolaeth o 6 Ebrill 2026.

Mae’r rhan fwyaf o’r newidiadau sy’n dod i rym o 6 Ebrill 2026 ymlaen yn ymdrin ag absenoldeb rhiant.

Mae’r rhain yn cynnwys:

• Bydd Absenoldeb Tadolaeth yn dod yn ‘hawl diwrnod un’. Mae hyn yn golygu y bydd gennych hawl i Absenoldeb Tadolaeth o’ch diwrnod cyntaf o gyflogaeth yn lle bod angen i chi fod wedi bod yn gweithio yn eich gweithle am 26 wythnos neu fwy
• bydd absenoldeb rhiant cyffredin hefyd yn hawl diwrnod un - dyma’ch hawl i gymryd amser i ffwrdd heb dâl i ofalu am eich plant
• byddwch nawr yn gallu cymryd Absenoldeb Tadolaeth ar ôl Absenoldeb Rhiant a Rennir, o’r blaen roedd yn rhaid i chi gymryd Absenoldeb Tadolaeth yn gyntaf
• bydd tadau a phartneriaid nawr yn gallu cymryd hyd at 52 wythnos o absenoldeb heb dâl os bydd y fam neu’r prif fabwysiadwr yn marw pan fydd eich plentyn o dan flwydd oed neu yn y flwyddyn gyntaf o fabwysiadu.

Mae newidiadau i’ch hawliau i hawlio tâl salwch hefyd yn dechrau o 6 Ebrill 2026:

• byddwch nawr yn gallu hawlio Tâl Salwch Statudol (SSP) o ddiwrnod cyntaf eich salwch, roedd arfer dechrau o’r pedwerydd diwrnod
• mae’r terfyn enillion isaf wedi’i godi, sy’n golygu nad oes angen lleiafswm incwm  i allu hawlio SSP.

Mae yna hefyd newidiadau i amddiffyniadau ynghylch datgelu camymddwynYn agor mewn ffenestr newydd , darganfyddwch fwy ar GOV.UK.

O 1 Ionawr 2027 byddwch yn gallu gwneud hawliad am ddiswyddo annheg ar ôl i chi fod wedi bod yn gyflogedig am 6 mis. Ar hyn o bryd mae angen i chi fod wedi bod yn gyflogedig am 2 flynedd cyn y byddwch yn gymwys i wneud hawliad.

Bydd diswyddo ac ail-gyflogi (a elwir weithiau’n digyflogi ac ail-gyflogi) yn dod yn ddiswyddiad annheg yn awtomatig yn y rhan fwyaf o achosion o 1 Ionawr 2027. Dyma pryd y bydd eich contract yn cael ei derfynu, a’ch bod yn cael eich ail-gyflogi ar delerau ac amodau gwaeth.

Mae mwy o newidiadau sy’n cryfhau amddiffyniadau diswyddo ar gyfer gweithwyr beichiog a mamau newydd i ddod i rym yn ystod 2027. Mae’r rhain yn dal i gael eu hymgynghori arnynt, felly nid oes unrhyw fanylion wedi’u cadarnhau eto.

Un cynnig yw ymestyn y cyfnod y mae amddiffyniadau’n berthnasol. Gallai hyn olygu bod amddiffyniad rhag diswyddo yn cwmpasu beichiogrwydd, absenoldeb mamolaeth a chyfnod penodol ar ôl dychwelyd i’r gwaith.

Bydd pwy fydd wedi’i gynnwys a pha mor hir y bydd y cyfnod gwarchodedig yn para yn dibynnu ar fersiwn derfynol y gyfraith.

Os ydych chi’n feichiog neu’n bwriadu cael plant, mae yna rai camau ymarferol y gallwch chi eu cymryd:

• cadwch gofnodion ysgrifenedig o drafodaethau pwysig
• gofynnwch am gadarnhau penderfyniadau yn ysgrifenedig
• ceisiwch gyngor yn gynnar os ydych chi’n ansicr ynghylch eich hawliau.

Mae mwy o newidiadau arfaethedig wedi’u cynllunio i’w cyflwyno yn ystod 2027 a allai effeithio ar eich hawliau i oriau gwarantedig a phryd y dylech gael gwybod am newidiadau sifftiau.

Mae’r newidiadau arfaethedig yn cynnwys:

• bydd gan weithwyr ar gontractau dim oriau neu oriau isel, hawl i oriau gwaith gwarantedig os ydynt eu heisiau
• dylech gael rhybudd rhesymol o sifftiau a newidiadau sifftiau gan eich cyflogwr
• os caiff eich sifft ei fyrhau, ei chanslo neu ei symud heb ddigon o rybudd byddwch yn gallu hawlio iawndal.

Os ydych chi ar gontract dim oriau neu oriau isel, dechreuwch gadw golwg ar yr oriau rydych chi’n eu gwneud. Pan ddaw’r amddiffyniadau newydd i rym, dylai eich oriau gwarantedig adlewyrchu’r oriau rydych chi fel arfer yn eu gweithio, felly gallai fod yn ddefnyddiol cael cofnod.

Gallwch gael arweiniad am ddim gan ACASYn agor mewn ffenestr newydd, Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd, undeb llafur os ydych chi’n aelod, neu gynghorydd cyflogaeth cymwys.

Yng Ngogledd Iwerddon, cysylltwch â Workplace Information Service y Labour Relations Agency (LRA)Yn agor mewn ffenestr newydd neu ffoniwch 03300 555 300Yn agor mewn ffenestr newydd.

Darganfyddwch ragor o fanylion am eich hawliau newydd a newidiadau eraill o’r Ddeddf Hawliau CyflogaethYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.