Beth mae Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 yn ei olygu i chi
Diweddarwyd diwethaf:
05 Mawrth 2026
Mae Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 yn set o newidiadau a fydd yn cryfhau hawliau gweithle ac yn eu gwneud yn decach. Dylai pob gweithiwr fod yn ymwybodol o’r newidiadau sydd ar ddod, yn enwedig y rhai sydd ar gontractau dim oriau a rhieni sy’n gweithio. Mae’r blog hwn yn egluro pryd y disgwylir i’r rheolau newydd ddechrau a beth i edrych allan amdano.
Beth yw Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025?
Mae Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 a basiwyd ym mis Rhagfyr 2025 yn cynnwys nifer o newidiadau i reolau i’w gwneud hi’n haws cael mynediad at hawliau gweithle, a rhai deddfau newydd i wneud gwaith yn fwy diogel ac yn decach i gyflogai a gweithwyr asiantaeth.
Gallai’r newidiadau effeithio ar eich cyflog, oriau a diogelwch swydd. Gallent hefyd wella amddiffyniadau sy’n gysylltiedig â theuluoedd a’i gwneud hi’n haws datrys anghydfodau’n gynnar.
Mae newidiadau allweddol yn cynnwys:
- rheolau cliriach ynghylch eich oriau gwaith, a’ch hawl i gael eich talu os caiff shifft ei chanslo
- amddiffyniadau cryfach pan fyddwch chi’n codi pryderon i leihau’r risg o golli cyflog neu weithio’n annheg
- tâl salwch i ddechrau o ddiwrnod cyntaf eich salwch
- amddiffyniadau gwell i rieni a gofalwyr i gefnogi eich hawl i amser i ffwrdd a gweithio hyblyg.
Pryd mae’r newidiadau’n dechrau?
Bydd y rheolau newydd yn cael eu cyflwyno’n raddol. Mae’r newidiadau cyntaf sy’n ymwneud â streiciau a gweithredu diwydiannol eisoes ar waith.
Darllenwch amserlen Deddf Hawliau Cyflogaeth 2025 ACASYn agor mewn ffenestr newydd am restr gyflawn o’r holl newidiadau sydd wedi’u cynnwys yn y Ddeddf, a phryd y byddant yn dod i rym.
Newidiadau allweddol a ddisgwylir o ddechrau 2026
O fis Ebrill 2026, bydd Absenoldeb Tadolaeth neu absenoldeb rhiant i’r partner nad yw’n cario’r babi yn dod yn hawl diwrnod cyntaf i weithwyr. Gallwch roi rhybudd o’ch cynlluniau i gymryd yr absenoldeb hwn o 18 Chwefror 2026.
Siaradwch â’ch rheolwr neu’r adran Adnoddau Dynol os ydych chi’n bwriadu cymryd Absenoldeb Tadolaeth o 6 Ebrill 2026.
Newidiadau o fis Ebrill 2026
Mae’r rhan fwyaf o’r newidiadau sy’n dod i rym o 6 Ebrill 2026 ymlaen yn ymdrin ag absenoldeb rhiant.
Mae’r rhain yn cynnwys:
- Bydd Absenoldeb Tadolaeth yn dod yn ‘hawl diwrnod un’. Mae hyn yn golygu y bydd gennych hawl i Absenoldeb Tadolaeth o’ch diwrnod cyntaf o gyflogaeth yn lle bod angen i chi fod wedi bod yn gweithio yn eich gweithle am 26 wythnos neu fwy
- bydd absenoldeb rhiant cyffredin hefyd yn hawl diwrnod un - dyma’ch hawl i gymryd amser i ffwrdd heb dâl i ofalu am eich plant
- byddwch nawr yn gallu cymryd Absenoldeb Tadolaeth ar ôl Absenoldeb Rhiant a Rennir, o’r blaen roedd yn rhaid i chi gymryd Absenoldeb Tadolaeth yn gyntaf
- bydd tadau a phartneriaid nawr yn gallu cymryd hyd at 52 wythnos o absenoldeb heb dâl os bydd y fam neu’r prif fabwysiadwr yn marw pan fydd eich plentyn o dan flwydd oed neu yn y flwyddyn gyntaf o fabwysiadu.
Mae newidiadau i’ch hawliau i hawlio tâl salwch hefyd yn dechrau o 6 Ebrill 2026:
- byddwch nawr yn gallu hawlio Tâl Salwch Statudol (SSP) o ddiwrnod cyntaf eich salwch, roedd arfer dechrau o’r pedwerydd diwrnod
- mae’r terfyn enillion isaf wedi’i godi, sy’n golygu nad oes angen lleiafswm incwm i allu hawlio SSP.
Darganfyddwch fwy am dâl salwch yn ein canllaw Pa fudd-daliadau anabledd a allwch chi hawlio i’w hawlio?
Mae yna hefyd newidiadau i amddiffyniadau ynghylch datgelu camymddwynYn agor mewn ffenestr newydd , darganfyddwch fwy ar wefan GOV.UK.
Newidiadau diswyddo annheg
O 1 Ionawr 2027 byddwch yn gallu gwneud hawliad am ddiswyddo annheg ar ôl i chi fod wedi bod yn gyflogedig am 6 mis. Ar hyn o bryd mae angen i chi fod wedi bod yn gyflogedig am 2 flynedd cyn y byddwch yn gymwys i wneud hawliad.
Bydd diswyddo ac ail-gyflogi (a elwir weithiau’n digyflogi ac ail-gyflogi) yn dod yn ddiswyddiad annheg yn awtomatig yn y rhan fwyaf o achosion o 1 Ionawr 2027. Dyma pryd y bydd eich contract yn cael ei derfynu, a’ch bod yn cael eich ail-gyflogi ar delerau ac amodau gwaeth.
Darganfyddwch fwy am ddiswyddo annheg
Amddiffyniad gwell posibl ar gyfer beichiogrwydd a rhieni newydd
Mae mwy o newidiadau sy’n cryfhau amddiffyniadau diswyddo ar gyfer gweithwyr beichiog a mamau newydd i ddod i rym yn ystod 2027. Mae’r rhain yn dal i gael eu hymgynghori arnynt, felly nid oes unrhyw fanylion wedi’u cadarnhau eto.
Un cynnig yw ymestyn y cyfnod y mae amddiffyniadau’n berthnasol. Gallai hyn olygu bod amddiffyniad rhag diswyddo yn cwmpasu beichiogrwydd, absenoldeb mamolaeth a chyfnod penodol ar ôl dychwelyd i’r gwaith.
Bydd pwy fydd wedi’i gynnwys a pha mor hir y bydd y cyfnod gwarchodedig yn para yn dibynnu ar fersiwn derfynol y gyfraith.
Os ydych chi’n feichiog neu’n bwriadu cael plant, mae yna rai camau ymarferol y gallwch chi eu cymryd.
- Cadwch gofnodion ysgrifenedig o drafodaethau pwysig
- gofynnwch am gadarnhau penderfyniadau yn ysgrifenedig
- ceisiwch gyngor yn gynnar os ydych chi’n ansicr ynghylch eich hawliau.
Darllenwch ein canllaw am absenoldeb a thâl mamolaeth
Sut y gallai’r newidiadau effeithio ar wahanol fathau o weithwyr
Mae mwy o newidiadau arfaethedig wedi’u cynllunio i’w cyflwyno yn ystod 2027 a allai effeithio ar eich hawliau i oriau gwarantedig a phryd y dylech gael gwybod am newidiadau sifftiau.
Mae’r newidiadau arfaethedig yn cynnwys:
- bydd gan weithwyr ar gontractau dim oriau neu oriau isel, hawl i oriau gwaith gwarantedig os ydynt eu heisiau
- dylech gael rhybudd rhesymol o sifftiau a newidiadau sifftiau gan eich cyflogwr
- os caiff eich sifft ei fyrhau, ei chanslo neu ei symud heb ddigon o rybudd byddwch yn gallu hawlio iawndal.
Os ydych chi ar gontract dim oriau neu oriau isel, dechreuwch gadw golwg ar yr oriau rydych chi’n eu gwneud. Pan ddaw’r amddiffyniadau newydd i rym, dylai eich oriau gwarantedig adlewyrchu’r oriau rydych chi fel arfer yn eu gweithio, felly gallai fod yn ddefnyddiol cael cofnod.
Ble alla i gael cyngor am ddim am fy hawliau yn y gwaith?
Gallwch gael arweiniad am ddim gan ACASYn agor mewn ffenestr newydd, Cyngor ar BopethYn agor mewn ffenestr newydd, undeb llafur os ydych chi’n aelod, neu gynghorydd cyflogaeth cymwys.
Darganfyddwch ragor o fanylion am eich hawliau newydd a newidiadau eraill o’r Ddeddf Hawliau CyflogaethYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan GOV.UK.