Sut i hawlio iawndal am gyllid car wedi’i gamwerthu

Yn dilyn penderfyniad y Goruchaf Lys ym mis Awst 2025, mae'r FCA wedi cyhoeddi cynllun iawndal arfaethedig i bobl yr effeithir arnynt gan gyllid ceir wedi’i gamwerthu.

O dan y cynllun, mae'r FCA yn amcangyfrif y bydd unrhyw un sy'n gymwys i gael iawndal yn derbyn taliad cyfartalog o £700 fesul cytundeb. Mae taliadau yn debygol o ddechrau yng nghanol 2026.

Mae'r FCA wedi dweud bod cwsmeriaid sy'n cyflwyno cwyn cyn i'r cynllun ddechrau yn debygol o gael eu iawndal yn gyflymach. Gallwch wirio'r wybodaeth ddiweddaraf am hawliadau cyllid ceirYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan yr FCA.  

Ni fydd yn rhaid i chi wneud cwyn i gael iawndal, oherwydd o dan gynllun arfaethedig yr FCA bydd angen i gwmnïau gysylltu â chwsmeriaid yr effeithir arnynt yn gofyn iddynt a ydyn nhw am optio i mewn.

Ond, os ydych yn gwneud cwyn cyn i’r cynllun ddechrau, bydd eich cais yn cael ei drin yn gynt a gallech gael iawndal hyd at dri mis yn gynt nag os byddwch yn aros. Mae hefyd yn sicrhau bod gan eich benthyciwr y manylion cyswllt diweddaraf ar eich cyfer.

Felly, er na fyddwch yn colli allan os byddwch yn aros iddynt gysylltu â chi, gwneud cwyn fydd yn debygol o fod y ffordd gyflymaf i gael eich iawndal.

Yn seiliedig ar gynllun iawndal arfaethedig yr FCA, rydych chi'n debygol o gael taliad os yw'ch cytundeb cyllid car yn cynnwys unrhyw un o'r canlynol, ac nad ydych wedi cael gwybod yn iawn amdano:

• trefniant comisiwn yn ôl disgresiwn (DCA)
• comisiwn annheg o uchel
• ymrwymiad cytundebol.
• Mae angen i'ch cytundeb cyllid car hefyd fod:
• wedi’i gytuno rhwng 6 Ebrill 2007 a 1 Tachwedd 2024
• naill ai yn Prynu Cytundeb Personol (PCP) neu Hurbwrcas (HP).

Roedd DCAs yn fath o gomisiwn cudd a oedd yn caniatáu i ddelwyr a broceriaid gynyddu'r comisiwn a enillwyd ganddynt trwy godi mwy ar gwsmeriaid.

Y ffordd orau o ddarganfod a oedd gan eich cytundeb DCA yw gwirio trwy eich gwaith papur cyllid car, os oes gennych ef o hyd. Os nad yw hyn yn bosibl, gallwch ofyn i'ch benthyciwr.

Hyd yn oed os na fydd eich benthyciwr yn dweud wrthych, bydd angen iddynt dalu iawndal i chi os yw'ch cytundeb yn cynnwys DCA.

Gwaharddwyd DCAs ym mis Ionawr 2021. Felly, ni fydd unrhyw gytundebau cyllid ceir a wnaed ers hynny yn cynnwys DCA.

Mae rhai cwmnïau wedi honni nad oeddent erioed wedi defnyddio DCAs. Gallwch weld rhestr o gwmnïau nad ydynt yn defnyddio DCAsYn agor mewn ffenestr newydd ar MoneySavingExpert

Byddwch yn gymwys i gael iawndal os oedd eich cytundeb yn cynnwys comisiwn a oedd dros:

• 35% o gyfanswm cost credyd, a
• 10% o'r benthyciad cyffredinol.

Fodd bynnag, ni fydd llawer o gytundebau wedi gwneud y ffigurau hyn yn glir. Gallwch naill ai:

Cafodd rhai cytundebau cyllid modur eu cam-werthu oherwydd bod ymrwymiad cytundebol yn bodoli. Mae hyn yn golygu bod gan y deliwr gytundeb gyda benthyciwr i gynnig eu opsiwn cyllid i chi yn unig yn hytrach na chwilio'r farchnad am fargen well.

Os na ddywedwyd wrthych am hyn, byddwch yn gymwys i gael iawndal. I ddarganfod, gallwch naill ai:

Mae'r FCA yn amcangyfrif y bydd cwsmeriaid yn derbyn £700 ar gyfartaledd fesul cytundeb cyllid ceir a gafodd ei gamwerthu.

Bydd osgoi cwmni rheoli hawliadau neu gwmni cyfreithiol yn sicrhau eich bod yn derbyn y swm llawn o arian sy'n ddyledus i chi. 

Os nad ydych yn siwr pwy ddarparodd eich cytundeb cyllid car, gallwch chi:

• wirio datganiadau banc blaenorol

• edrych am e-byst neu lythyrau cadarnhad

• cysylltu â’r gwethwr ceir y prynoch chi’r car ganddo. 

Os oedd eich cytundeb yn weithgar yny chwe mlynedd ddiwethaf, gallwch hefyd wirio eich adroddiad credyd. Dylai eich darparwr fod wedi’i restru yno.

Yna, gallwch ddarparu’r wybodaeth hon i’ch benthyciwr fel tystiolaeth fod gennych gytundeb.

Casglwch unrhyw wybodaeth am gyllid eich car. Yna cwynwch i'ch benthyciwr, yn ddelfrydol yn ysgrifenedig.

Bydd angen i chi gwyno i'r cwmni roeddech chi'n ei dalu bob mis. Os nad ydych chi'n siŵr pwy oedd hwnnw, gallwch wirio eich adroddiad credyd (os oedd y cytundeb yn weithredol yn ystod y chwe blynedd diwethaf) neu hen ddatganiadau banc os oes gennych nhw.

Dywedwch wrth y benthyciwr eich bod yn meddwl bod cyllid car wedi cael ei gam-werthu i chi a chynnwys cymaint o wybodaeth a sydd gennych. 

Os ydych yn ystyried cwyno, mae’n syniad da i ddefnyddio templed llythyr am ddim fel y gallwch sicrhau eich bod wedi cynnwys popeth sydd ei angen. 

Dylech gael ymateb gan y benthyciwr i gadarnhau eu bod wedi derbyn eich cwyn o fewn wyth wythnos. Os nad ydych chi'n clywed unrhyw beth, cysylltwch â'r cwmni eto i wirio a wnaethant ei dderbyn.

Yn ddelfrydol, bydd eich benthyciwr wedyn yn ymateb i roi gwybod i chi a ydych chi'n gymwys i gael iawndal. Fodd bynnag, mae'r FCA wedi rhoi amser ychwanegol i gwmnïau ymateb i gwynion, felly efallai na fyddwch chi'n clywed yn ôl nes i'r cynllun ddechrau, sy'n debygol o fod yn gynnar yn 2026.

Gallwch gael gwybodaeth gam wrth gam ynglŷn â phryd y gallwch ddisgwyl ymatebYn agor mewn ffenestr newydd ar wefan yr FCA. 

Unwaith y bydd eich cwyn wedi'i chofnodi, ni fydd angen i chi wneud unrhyw beth mwy am y tro. Bydd eich benthyciwr yn cysylltu â chi unwaith y bydd y cynllun iawndal yn dechrau.

Mae'r FCA ar hyn o bryd yn ymgynghori ar y cynllun iawndal arfaethedig. Maen nhw'n disgwyl i'r cynllun ddechrau yn gynnar yn 2026.

Nid yw'r cynllun wedi'i gadarnhau eto, felly gallai rhai o'r amseroedd hyn newid.

Unwaith y bydd y cynllun yn dechrau, bydd eich benthyciwr yn eich gwahodd i ymuno o fewn:

• tri mis os ydych eisoes wedi cwyno – byddant yn gofyn a ydych am optio allan o'r cynllun
• chwe mis os nad ydych wedi cwyno – byddant yn gofyn a ydych chi am optio i mewn.

Ar ôl i chi ymuno â'r cynllun:

• bydd eich benthyciwr yn cadarnhau a oes iawndal yn ddyledus i chi, ynghyd â faint y byddwch chi'n ei gael, o fewn tri mis
• byddwch y swm sy’n ddyledus yn cael ei dalu i chi o fewn y mis nesaf.

Mae’n bosibl na fydd gan rai benthycwyr fanylion cyswllt ar gyfer cwsmeriaid sydd wedi’u heffeithio. Yn yr achos hynny, bydd angen i chi gysylltu gyda nhw i wneud cais.

Bydd blwyddyn gennych o ban fydd y cynllun yn dechrau i gysylltu â’ch benthyciwr. Felly, os nad ydych yn siwr a yw eich manylion gyda’r benthyciwr, mae’n syniad da i chi gysylltu â nhw a chyflwyno cwyn.

Os ydynt eisoes wedi gwrthod eich cwyn ond eich bod yn parhau i feddwl eich bod yn gymwys, gallwch gyflwyno cwyn arall.

Os ydych yn penderfynu i beidio â gwneud cwyn eto, bydd eich benthyciwr dal angen cysylltu â chi os ydynt yn darganfod eich bod yn gymwys am iawndal. Os bydd hyn yn digwydd, byddant yn gofyn os hoffech optio i mewn i gael taliad.

Mae twyllwyr wedi cysylltu a rhai pobl sy'n esgus eu bod o fenthycwyr cyllid ceir. Byddant yn cynnig iawndal ffug fel ffordd o dwyllo pobl i roi eu manylion personol.

Nid yw'r cynllun iawndal wedi dechrau eto, felly mae unrhyw un sy'n cysylltu â chi i gynnig taliad yn sgamiwr.

I ddysgu mwy am beth i wylio allan amdano, edrychwch ar ein canllaw Ydw i'n cael fy nhwyllo? Sut i ddweud a ydych chi wedi cael eich targedu.