Beth yw Gorchymyn Rhyddhau o Ddyled (DRO)?

Mae Gorchymyn Rhyddhau o Ddyled yn ddatrysiad ffurfiol i ddyled sy’n rhewi ad-daliadau penodol am 12 mis.

• Gallai fod yn opsiwn os ydych ar incwm isel gydag ychydig iawn o asedau.

• Os nad yw eich sefyllfa wedi newid ar ôl y 12 mis, caiff eich dyled ei ddileu.

Unwaith y cytunir ar Orchymyn Rhyddhau o Ddyled, ni fyddwch fel arfer yn gwneud mwy o daliadau i’r bobl y mae arian yn ddyledus gennych iddynt (eich credydwyr). Ond nid hynny yw’r achos bob amser.

Er enghraifft, os oes rhent yn ddyledus gennych, gallech gael eich cynghori i barhau i dalu hwn, gan ddibynnu ar eich sefyllfa.

Caiff Gorchymyn Rhyddhau o Ddyled ei rhoi os yw’n anhebygol y byddwch yn gallu clirio’r ddyled a’ch bod yn cwrdd â’r meini prawf cymhwyso yn unig.

Darganfyddwch fwy am y manteision a’r anfanteision o Orchymyn Rhyddhau o Ddyled a ffyrdd eraill o ad-dalu dyledion ar GOV.UK.

Gallwch wneud cais am Orchymyn Rhyddhau o Ddyled os:

• mae gennych ddyledion sy’n llai na £50,000

• mae gennych £75 neu lai ar ôl ar ddiwedd y mis ar ôl i chi dalu am gostau cartref hanfodol

• nid ydych yn berchen ar bethau o werth neu fod gennych dros £2,000 mewn cynilion 

• nid oes gennych ddigon o arian i wneud eich ad-daliadau dyled ar ôl talu eich biliau cartref

• rydych wedi byw neu weithio yn Lloegr a Chymru o fewn y 3 mlynedd diwethaf.

Os ydych yn berchen ar unrhyw gerbydau modur sy’n werth hyd at £4,000, byddwch yn gallu’u cadw.

• os yw eich credydwyr wedi gwneud cais i’ch gwneud yn fethdalwr ond nad yw’r gwrandawiad wedi cael ei gynnal eto (oni bai bod eich credydwyr yn cytuno y gallwch barhau i wneud cais)
• os ydych chi wedi cael Gorchymyn neu Ymgymeriad Cyfyngiadau Methdaliad
• os ydych chi wedi deisebu am fod yn fethdalwr ond nad ymdriniwyd â’ch deiseb eto – fodd bynnag, nid yw hyn yn berthnasol os ydych chi wedi deisebu am fod yn fethdalwr a bod y barnwr wedi’ch cyfeirio am orchymyn gostwng dyled yn lle
• os ydych chi’n fethdalwr ar hyn o bryd
• os oes gennych Drefniant Gwirfoddol Unigol neu’n gwneud cais am un
• os ydych chi wedi cael Gorchymyn Gostwng Dyled (gweler yr adran nesaf) yn y chwe blynedd diwethaf
• os ydych chi wedi cael Gorchymyn neu Ymgymeriad Cyfyngiad ar Ostwng Dyled.

Yr enw a roddir ar y dyledion allwch chi ddefnyddio Gorchymyn Gostwng Dyled ar eu cyfer yw dyledion cymhwyso.

Maent yn cynnwys arian sy’n ddyledus gennych ar:

• benthyciadau
• gorddrafftiau
• catalogau
• cardiau credyd
• rhent, Treth Cyngor
• biliau ffôn a chyfleustodau
• gordaliadau budd-dal
• cytundebau credyd mewn siop
• arian sy’n ddyledus i Gyllid a Thollau EM, fel treth incwm neu gyfraniadau Yswiriant Gwladol.

Mae'n bwysig sefydlu trefniant i dalu'r ôl-ddyledion rhent cyn i'r Gorchymyn Rhyddhad Dyled gael ei gyflwyno. Y peth gorau yw rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r landlord am yr hyn sy'n digwydd trwy gydol y broses cynghori ar ddyledion.

Os rhowch ôl-ddyledion rhent mewn Gorchymyn Rhyddhad Dyled, sefydlir trefniant rhyngoch chi a'r landlord fel arfer fel eich bod yn parhau i dalu'r ôl-ddyledion. Mae hyn yn berthnasol p'un a ydych yn denant preifat neu'n denant tai cymdeithasol.

Dylai gwneud hyn atal unrhyw achos llys rhag cael ei gymryd yn eich erbyn.

Os na fyddwch yn cadw i fyny â'r ad-daliadau, mae'n bosibl y bydd eich landlord yn cychwyn achos troi allan.

Bydd angen i chi wirio telerau eich cytundeb tenantiaeth oherwydd gall gynnwys Cymal Ansolfedd.

Mae hyn yn golygu os cymerwch Orchymyn Gostwng Dyled byddech yn torri eich cytundeb tenantiaeth a gallai'ch landlord gychwyn achos troi allan hyd yn oed os cytunwch i dalu'r ôl-ddyledion.

Os oes gennych ôl-ddyledion rhent ac yn ystyried Gorchymyn Gostwng Dyled mae'n bwysig iawn eich bod yn siarad ag ymgynghorydd dyled profiadol yn gyntaf. Os gallwch chi, gwnewch yn siŵr bod gennych chi gopi o'ch cytundeb tenantiaeth wrth law.

Os ydych chi mewn tai cymdeithasol, gall eich swyddog tai neu swyddog cymorth tenantiaeth eich helpu chi hefyd. Byddant yn gallu dod o hyd i gyngor dyled cyfrinachol am ddim i chi hefyd.

Mae’r dyledion na allwch ddefnyddio Gorchymyn Gostwng Dyled ar eu cyfer yn cynnwys:

• benthyciadau myfyrwyr
• benthyciadau’r Gronfa Gymdeithasol
• gorchmynion atafaeliad
• dirwyon llys ynadon
• ôl-ddyledion cynhaliaeth a chynnal plant.

Ar gyfer yr holl ddyledion y gallwch ac ni allwch eu cynnwys mewn DRO, cysylltwch â chynghorydd dyledion am ddim.

Dim ond trwy unigolyn cymeradwy o’r enw cyfryngwr y gallwch wneud cais am Orchymyn Gostwng Dyled. Mae’r rhan fwyaf o ddarparwyr cyngor ar ddyledion am ddim yn gyfryngwyr cymeradwy sy’n gallu’ch helpu chi.

Nid oes rhaid i chi dalu am Orchymyn Rhyddhau Dyled yng Nghymru a Lloegr. Os ydych yn byw yn yr Alban neu Ogledd Iwerddon, gallwch wirio gyda’ch darparwr cyngor ar ddyledion lleol gan ddefnyddio ein teclyn lleolwr cyngor ar ddyledion. 

Pan fyddwch wedi gwneud cais ac wedi talu’r ffi, ac os ydych chi’n gymwys, bydd Derbynnydd Swyddogol yn rhoi’r Gorchymyn Gostwng Dyled.