Cymryd eich pensiwn fel nifer o gyfandaliadau

Os oes gennych bensiwn cyfraniadau wedi’u diffinio, mae gennych yr opsiwn i:

• adael eich pensiwn wedi’i fuddsoddi fel y gall barhau i dyfu

• cymryd cyfandaliadau arian parod pa bryd rydych eu hangen – fel arfer gallwch benderfynu faint a pha mor aml.

Gelwir yr opsiwn hwn yn Gyfandaliad Pensiwn Cronfeydd Di-grisial (UFPLS) ac mae’n ffordd o gael mynediad at eich pensiwn mewn ffordd hyblyg.

Tra bod eich pensiwn yn parhau i fod wedi’i fuddsoddi, gall ei werth godi neu ostwng nes i chi gymryd yr arian.

Ddim yn siŵr pa fath o bensiwn sydd gennych? Gallwch ddefnyddio ein teclyn i ddarganfod eich math o bensiwn neu ofyn i’ch darparwr pensiwn.

Mae 25% o bob cyfandaliad fel arfer yn cael ei dalu’n ddi-dreth. Mae’r gweddill yn cael ei drethu ynghyd ag unrhyw enillion eraill sydd gennych.

Byddwch ond yn cael llai na 25% yn cael ei dalu’n ddi-dreth os byddwch yn derbyn mwy na’r lwfans cyfandaliad (LSA). Mae’r LSA yn £268,275 i’r mwyafrif o bobl ac mae’n cyfrif yr holl arian parod di-dreth a gymerir o’ch holl bensiynau. 

Gallwch gymryd eich pensiwn cyfan fel nifer o gyfandaliadau neu gymryd rhywfaint fel cyfandaliad a’r gweddill mewn ffordd wahanol.

Er enghraifft, gallech chi:

• gymryd cyfandaliad tra byddwch yn dal i weithio

• trosi eich cronfa bensiwn sy’n weddill yn incwm gwarantedig pan fyddwch yn ymddeol yn llawn, gan gynnwys yr opsiwn i gymryd hyd at 25% fel cyfandaliad di-dreth.

Cyn penderfynu, dylech bob amser gymharu yr holl ffyrdd o gymryd eich pensiwn

Mae cymryd cyfandaliad o’ch pensiwn yn caniatáu i chi gael mynediad at eich arian fel a phryd byddwch ei angen – ychydig fel tynnu arian allan o gyfrif cynilo safonol.

Mae hefyd yn golygu y gallwch gwasgau’r symiau rydych yn eu cymryd ar draws sawl blwyddyn dreth, felly nid yw cyfanswm eich incwm yn eich gwthio i mewn i fraced treth uwch.

Ond mae hefyd rai anfanteision posibl. Dyma beth arall i’w ystyried.

Tra bod eich pensiwn yn cael ei adael wedi fuddsoddi, gall ei werth godi a gostwng nes i chi gymryd yr arian. Mae hyn yn golygu y gallai’r swm y gallwch ei gymryd allan fod yn uwch neu’n is na’r disgwyl.

Mae faint mae eich pensiwn werth yn dibynnu ar faint sy’n cael ei dalu i mewn, pa mor dda mae’r buddsoddiadau yn perfformio a’r ffioedd mae eich darparwr yn eu tynnu.

Fel arfer, gallwch ddewis pa mor aml i gael mynediad at eich pensiwn a faint i’w gymryd bob tro. Mae hyn yn golygu bod angen i chi gynllunio’n ofalus i leihau’r risg o redeg allan o arian.

Er enghraifft, efallai na fydd eich arian yn para os:

• ydych yn byw yn hirach nag yr ydych yn ei ddisgwyl – mae llawer yn tanamcangyfrif hyd eu hymddeoliad

• ydych yn tynnu gormod allan yn y blynyddoedd cynnar
• nad ydych yn addasu’r symiau rydych yn eu cymryd os yw’ch pensiwn sydd wedi’i fuddsoddi yn tyfu llai nag yr ydych wedi’i gynllunio amdano.

Mae llawer o ddarparwyr pensiwn yn rheoli ac yn dewis y buddsoddiadau i chi, fel arfer yn rhoi eich arian yn eu cronfa ddiofyn.

Mae hyn fel arfer yn golygu bod eich arian yn cael ei symud i fuddsoddiadau mwy sefydlog yr agosaf y byddwch yn dod at ‘oedran pensiwn arferol’ eich cynllun – sy’n aml yr un fath â’ch oedran Pensiwn y WladwriaethYn agor mewn ffenestr newydd

Mae hyn yn digwydd gan fod eich darparwr yn cymryd yn ganiataol y byddwch yn cymryd eich holl arian pensiwn ar eich oedran pensiwn arferol. Er enghraifft, efallai y byddwch yn cymryd cyfandaliad arian parod a defnyddio’r gweddill i gael incwm rheolaidd am oes (blwydd-dal).

Os hoffech adael eich pensiwn wedi’i fuddsoddi y tu hwnt i’ch oedran pensiwn arferol, efallai y byddwch yn colli twf buddsoddi trwy adael eich arian yng nghronfa ddiofyn eich darparwr.

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut i ddewis eich opsiynau buddsoddi pensiwn eich hun.

Pan fyddwch yn talu i mewn i bensiwn, mae’r llywodraeth fel arfer yn ychwanegu taliad ychwanegol o’r enw rhyddhad treth. Dyma’r arian y byddech chi’n ei dalu fel arfer mewn Treth Incwm.

Fel arfer, gallwch gael rhyddhad treth ar eich holl gyfraniadau pensiwn hyd at y lwfans blynyddol. I’r mwyafrif o bobl, mae hyn yn golygu:

• rhaid i’ch cyfraniadau fod yn llai na (neu’n hafal i) y swm rydych yn ei ennill, a

• rhaid i gyfraniadau gennych chi a’ch cyflogwr fod yn llai na £60,000.

Ond os ydych yn cymryd arian trethadwy o’ch pensiwn cyfraniadau wedi’i ddiffinio (fel nifer o gyfandaliadau), mae’r terfyn o £60,000 yn gostwng i £10,000. Gelwir hyn yn lwfans blynyddol prynu arian (MPAA).  

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut mae rhyddhad treth yn rhoi hwb i’ch cyfraniadau pensiwn. 

Os yw cymryd arian o’ch pensiwn yn cynyddu eich incwm neu gynilion cyffredinol, gallai hyn effeithio ar unrhyw fudd-daliadau y mae gennych hawl wneud cais amdanynt.

Gallwch ddefnyddio ein Cyfrifiannell budd-daliadau i wirio beth sydd gennych hawl iddo nawr a sut y gallai newid pe bai’ch incwm neu gynilion yn cynyddu.

Gallwch hefyd ddefnyddio AdvicelocalYn agor mewn ffenestr newydd i ddod o hyd i gyngor am ddim a chyfrinachol am fudd-daliadau.

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw Budd-daliadau mewn ymddeoliad. 

Fel arfer, ni all unrhyw arian a gedwir yn eich pensiwn gael ei hawlio gan unrhyw un y mae arnoch arian iddynt, hyd yn oed os ydych yn cael eich datgan yn fethdalwr neu os oes gennych gynllun ad-dalu dyled ffurfiol.

Ond os ydych yn cymryd arian allan o’ch pensiwn, efallai y dywedir wrthych am ei ddefnyddio i wneud ad-daliadau rheolaidd neu gellid hawlio’r cyfandaliad cyfan.

Cyn cymryd arian pensiwn, gallwch siarad ag ymgynghorydd dyledion am ddim i ddeall eich opsiynau.

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw A allaf ddefnyddio fy mhensiwn i ad-dalu dyledion?

Os byddwch yn marw cyn 75 oed, fel arfer gellir etifeddu eich pensiwn yn ddi-dreth cyn belled:

• bod yr arian yn cael ei dalu i’ch buddiolwyr enwebedig o fewn dwy flynedd i’ch darparwr pensiwn fod yn ymwybodol o’ch marwolaeth

• nid yw cyfanswm y swm a etifeddwyd o’ch holl bensiynau yn uwch na’r lwfans cyfandaliad a budd-dal marwolaeth (LSDBA).

Mae’r LSDBA yn £1,073,100 i’r mwyafrif o bobl ac mae’n cyfrif cyfandaliadau di-dreth a gymerwyd o’ch pensiwn cyn ac ar ôl i chi farw. Mae hyn yn golygu y gallai eich terfyn fod yn is os ydych wedi cymryd arian di-dreth yn barod. Bydd eich buddiolwyr fel arfer yn talu Treth Incwm ar unrhyw symiau uwchlaw’r LSDBA.

Ym mhob achos arall, gan gynnwys os byddwch yn marw ar ôl 75 oed, ni ellir fel arfer etifeddu eich pensiwn yn ddi-dreth. Mae’r swm etifeddol fel arfer yn cael ei ychwanegu at incwm arall eich buddiolwr i gyfrifo faint o Dreth Incwm sy’n ddyledus.

I gael mwy o wybodaeth, gan gynnwys y rheolau ar Dreth Etifeddiant, gweler ein canllaw Beth sy’n digwydd i fy mhensiwn pan fyddaf yn marw?  

Mae cymryd nifer o gyfandaliadau yn un ffordd o gymryd arian o’ch pensiwn cyfraniadau wedi’i ddiffinio.

Gallwch hefyd ddewis:

• cymryd eich pensiwn mewn un tro

• cymryd rhywfaint o arian parod di-dreth (hyd at 25%), a:
  • cadw’r gweddill wedi’i fuddsoddi mewn cynllun tynnu pensiwn hyblyg nes eich bod ei angen
  • trosi’r gweddill yn incwm gwarantedig trwy brynu blwydd-dal
  • sefydlu incwm hyblyg y gallwch ei stopio neu ei newid ar unrhyw adeg
  • cymryd y gweddill fel un neu fwy o gyfandaliadau.

Mae’n werth gofyn i’ch darparwr pensiwn a oes gennych unrhyw nodweddion arbennig cyn cymharu eich opsiynau. Er enghraifft, gallai eich pensiwn gynnig cyfraddau blwydd-dal gwarantedig a fyddai’n rhoi incwm gwarantedig uwch nag y gallech ei brynu ar y farchnad agored.

I gael mwy o wybodaeth am eich holl opsiynau, gweler ein canllaw Beth allaf ei wneud gyda fy nghronfa bensiwn?

Rydym hefyd yn cynnig apwyntiadau arweiniad Pension Wise am ddim a diduedd i esbonio’ch opsiynau pensiwn.

Os yw cymryd nifer o gyfandaliadau yn iawn ar eich cyfer chi, dyma'r camau i’w cymryd.

Nid oes rhaid i chi aros gyda’ch darparwr pensiwn presennol – efallai na fyddant yn cynnig yr opsiwn o gymryd sawl cyfandaliad neu mae gan ddarparwr arall well bargen.

Er enghraifft, gallai rhai darparwyr:

• godi ffi bob tro y byddwch yn cymryd cyfandaliad

• cyfyngu ar faint y gallwch ei gymryd bob tro.

Nid yw safleoedd cymharu ar gyfer darparwyr pensiwn yn bodoli, felly fel arfer bydd angen i chi:

• chwilio am ddarparwyr pensiwn sy’n caniatáu nifer o gyfandaliadau

• talu ymgynghorydd ariannol rheoledig i argymell darparwr a chynnyrch i chi.

Am help i gymharu darparwyr eich hun, gweler ein canllaw am siopa o gwmpas am gynhyrchion incwm pensiwn.

Os byddai’n well gennych gael cyngor, gall ein teclyn eich helpu i ddod o hyd i ymgynghorydd ymddeol. Mae’n rhaid iddynt ddweud wrthych faint y byddant yn ei godi cyn i chi ymrwymo.

Os yw darparwr pensiwn gwahanol yn cynnig bargen well, gallwch ystyried symud eich pensiwn iddynt. Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw am drosglwyddo eich pensiwn cyfraniadau wedi’i ddiffinio. 

Peidiwch â chael mynediad at eich pensiwn na throsglwyddo unrhyw arian i ddarparwr pensiwn oherwydd galwad ddi=groeso, ymweliad, e-bost neu neges destun. Mae’n debygol o fod yn sgam sydd wedi’i gynllunio i ddwyn eich arian.

Efallai y byddwch yn colli eich holl gynilion ymddeol ac yn gorfod talu bil treth drud.

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut i adnabod twyll pensiwn.

Pan fyddwch yn cymryd nifer o gyfandaliadau o’ch pensiwn, mae 25% o bob swm fel arfer yn cael ei dalu’n ddi-dreth – cyn belled nad yw cyfanswm yr arian parod di-dreth a gymerir o’ch holl bensiynau yn uwch na'r lwfans cyfandaliad (£268,275 i’r rhan fwyaf o bobl).

Mae’r 75% arall yn cyfrif fel enillion ac yn cael ei ychwanegu at eich incwm arall i gyfrifo faint o Dreth Incwm y mae angen i chi ei dalu ar gyfer y flwyddyn dreth honno (6 Ebrill i 5 Ebrill).

Mae hyn yn golygu efallai y byddwch yn gallu lgwasgaru eich cyfandaliadau ar draws gwahanol flynyddoedd treth er mwyn osgoi symud i fand Treth Incwm uwch.

Gallwch weld y bandiau Treth IncwmYn agor mewn ffenestr newydd a bandiau Treth Incwm yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. 

Os oes gennych enillion o £25,000 yn barod ac yn cymryd cyfandaliad o £40,000 o’ch pensiwn ar 1 Ebrill, byddai cyfanswm eich incwm trethadwy yn £55,000 – gan y gellir cymryd £10,000 fel arfer yn ddi-dreth.

Mae hyn yn eich gwthio i mewn i fand treth uwch, felly byddwch yn talu tua £6,950 mewn treth ar y cyfandaliad (£8,650 os ydych chi’n byw yn Yr Alban).

Ond os ydych yn cymryd £20,000 ar 1 Ebrill a £20,000 arall ar 6 Ebrill pan fydd y flwyddyn dreth newydd yn dechrau, byddech chi’n aros mewn band treth is a byddech chi’n talu tua £6,000 mewn treth ar y cyfandaliad (£6,250 yn Yr Alban).

Gall ein cyfrifiannell amcangyfrif faint o dreth y gallech ei thalu ar wahanol gyfandaliadau, yn seiliedig ar gyfraddau Treth Incwm Lloegr, Cymru a Gogledd Iwerddon.

Mae gan Which? gyfrifiannell treth PensiwnYn agor mewn ffenestr newydd sy’n cynnwys cyfraddau Treth Incwm yr Alban.

Mae darparwyr pensiwn fel arfer yn defnyddio codau treth dros dro neu frys pan fyddwch yn cymryd eich cyfandaliad cyntaf.

Mae hyn fel arfer yn golygu eich bod yn cael eich trethu fel pe byddech yn derbyn y cyfandaliad hwnnw bob mis, felly efallai y byddwch yn talu mwy o dreth nag y dylech.

Os ydych yn meddwl eich bod wedi gordalu treth, gallwch wirio sut i hawlio ad-daliad trethYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. Efallai y bydd CThEF hefyd yn ei dalu’n ôl i chi yn awtomatig ar ddiwedd y flwyddyn dreth.

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut mae treth yn gweithio ar incwm pensiwn.

Gan y gall eich pensiwn a fuddsoddwyd godi a gostwng mewn gwerth nes i chi gymryd eich cyfandaliad, mae’n bwysig gwirio’n rheolaidd pa mor dda mae’n perfformio.

Os yw’ch pensiwn yn tyfu ar gyfradd arafach na’r disgwyl, efallai yr hoffech ystyried:

• addasu’r swm rydych yn bwriadu ei gymryd bob tro

• dewis ffordd wahanol o gymryd eich arian

• newid sut mae eich pensiwn yn cael ei fuddsoddi.

Mae hefyd yn werth cymharu darparwyr pensiwn o leiaf unwaith y flwyddyn i weld a fyddech yn well eich byd yn trosglwyddo’ch pensiwn i rywle arall.

Am fwy o wybodaeth, gweler ein canllawiau:

• Sut i ddewis eich opsiynau buddsoddi pensiwn eich hun

• Sut i drosglwyddo neu gyfuno eich pensiynau cyfraniadau wedi’u diffinio

Er mwyn helpu i ddeall yr opsiynau ar gyfer cymryd eich pensiwn, gallwch gael apwyntiad Pension Wise am ddim. Mae hyn yn esbonio:

• pryd y gallwch gymryd eich pensiwn

• y gwahanol ffyrdd y gallwch gymryd arian

• sut mae pob opsiwn yn cael ei drethu

• sut i nabod ac osgoi sgamiau.

Rydych yn gymwys i gael apwyntiad os oes gennych bensiwn cyfraniadau wedi’i ddiffinio yn y DU ac os ydych:

• yn 50 oed neu drosodd
• dan 50 oed ac:
  • yn ymddeol yn gynnar oherwydd iechyd gwael neu
  • wedi etifeddu pensiwn.

Gallwch ddechrau apwyntiad ar-lein ar unwaith neu drefnu dyddiad ac amser gydag arbenigwr pensiynau. 

Os oes gennych unrhyw gwestiynau am eich pensiwn, gall ein harbenigwyr pensiwn eich helpu – does dim ots faint yw eich oed.

Gall sut rydych yn dewis cymryd eich pensiwn effeithio ar ba mor gyfforddus yw eich ymddeoliad.

Gall ymgynghorydd ariannol rheoledig eich helpu i gynllunio ar gyfer ymddeol, gan gynnwys:

• argymell cynhyrchion a darparwyr i’w defnyddio

• cynghori ble i fuddsoddi’ch arian

• esbonio’ch opsiynau i leihau’r dreth y gallai fod angen i chi ei thalu.