Cymerwch eich pensiwn cyfan mewn un taliad

Mae eich pensiwn wedi’i gynllunio i roi arian i chi i fyw arno yn ystod ymddeoliad, fel arfer fel y gallwch fforddio rhoi’r gorau i weithio. Fel arfer, mae hyn yn golygu talu incwm rheolaidd i chi, yn aml gydag arian yn cael ei dalu i’ch anwyliaid ar ôl i chi farw.  

Ond efallai y gallwch tynnu’ch pensiwn cyfan, fel eich bod yn cael un cyfandaliad. Efallai y bydd eich darparwr pensiwn yn galw hyn yn gymryd Cyfandaliad Pensiwn Cronfeydd Di-grisial neu UFPLS.  

Mae'r opsiwn hwn fel arfer yn golygu y byddwch chi'n colli darn mawr o'ch pensiwn i Dreth Incwm, a allai effeithio ar faint sydd gennych i ymddeol arno.

Os ydych chi'n cynilo neu'n buddsoddi eich cyfandaliad, efallai y bydd yn rhaid i chi dalu mwy o dreth ar y llog neu’r twf buddsoddi nag y byddech chi wrth ei adael yn y pensiwn – mae twf o fewn pensiwn yn ddi-dreth.  

Yr oedran cynharaf y gallwch gymryd unrhyw arian o’ch pensiwn fel arfer yw 55 oed (57 oed o Ebrill 2028), oni bai eich bod angen ymddeol yn gynnar oherwydd iechyd gwael neu fod eich cynllun yn nodi oedran cynharach.  

Os oes gennych bensiwn cyfraniadau wedi'u diffinio, fel arfer gallwch ddewis sut a phryd i gymryd eich arian Mae hyn yn cynnwys yr opsiwn i gymryd y cyfan ar un tro – naill ai cyn gynted ag y gallwch gael mynediad iddo neu unrhyw bryd ar ôl hynny. 

Os oes gennych bensiwn buddion wedi'u ddiffinio (a elwir yn aml yn gynllun cyflog terfynol neu gyfartaledd gyrfa), fel arfer dim ond un taliad y gallwch ei gymryd os: 

• mae gwerth eich holl bensiynau preifat yn llai na £30,000. 
• mae rheolau eich cynllun yn caniatáu hynny. 
• nad ydych wedi tynnu pensiwn buddion wedi'u diffinio arall yn ystod y 12 mis diwethaf. 

Gelwir cymryd pensiwn buddion wedi’u diffinio ar un tro fel arfer yn 'cyfnewidiad bychan' neu 'gyfandaliad bychan' ac mae'n golygu y byddwch chi'n rhoi'r gorau i'r addewid o incwm gwarantedig am oes.  

Bydd eich darparwr pensiwn yn gallu egluro’r rheolau sy’n berthnasol i chi, a’r hyn sydd ei angen arnynt i brisio eich pensiynau eraill. 

Gall ein cyfrifiannell treth pensiwn amcangyfrifo faint o dreth y gallai fod angen i chi ei thalu i gymryd eich pensiwn i gyd ar unwaith, yn seiliedig ar gyfraddau’r Dreth Incwm ar gyfer Lloegr, Cymru a Gogledd Iwerddon.  

Mae gan Which? Cyfrifiannell treth pensiwnYn agor mewn ffenestr newydd sy'n cynnwys cyfraddau Treth Incwm yr Alban. 

Pan fyddwch yn cymryd cyfandaliad o'ch pensiwn, telir 25% fel arfer yn ddi-dreth – cyn belled nad yw cyfanswm yr arian parod di-dreth a gymerwyd o'ch holl bensiynau yn uwch na'r lwfans cyfandaliad (£268,275 i'r rhan fwyaf o bobl).  

Mae’r 75% arall yn cael ei gyfrif fel enillion ac yn cael ei ychwanegu at eich incwm arall i gyfrifo faint o Dreth Incwm sydd angen i chi ei thalu ar gyfer y flwyddyn dreth honno (6 Ebrill i 5 Ebrill).

Mae hyn yn aml yn golygu y byddwch yn talu bil treth sylweddol i gymryd eich holl arian ar unwaith, yn enwedig os yw’r swm yn eich gwthio i fand treth uwch.  

Yn ogystal â chyllidebu ar gyfer y dreth y bydd angen i chi ei thalu, dyma bethau eraill i’w hystyried cyn cymryd eich pensiwn i gyd ar unwaith. 

Mae cymryd eich pensiwn cyfan yn golygu y bydd yn stopio tyfu, felly bydd angen i chi wneud yn siŵr bod gennych ddigon i bara drwy gydol eich ymddeoliad. 

Efallai y byddwch hefyd am ystyried a fydd gan eich teulu ddigon o arian i fyw ar ôl i chi farw, gan y byddwch hefyd yn colli unrhyw fuddion marwolaeth y mae eich pensiwn wedi addo eu talu i'ch dibynyddion – fel incwm rheolaidd i'ch partner a'ch plant.

Gallwch ddefnyddio ein:

• Cyfrifiannell pensiwn i weld faint y gallai fod angen arnoch i ymddeol.
• Cynlluniwr cyllideb i gyfrifo eich costau posibl. 

Mae'r Retirement Living Standards hefyd yn rhestru faint o incwm y gallai fod ei angen arnoch bob blwyddyn ar gyfer ymddeoliad cyfforddusYn agor mewn ffenestr newydd

Pan fyddwch yn talu i mewn i bensiwn, mae’r llywodraeth fel arfer yn ychwanegu taliad ychwanegol o’r enw rhyddhad treth. Dyma’r arian y byddech fel arfer yn ei dalu fel Treth Incwm. 

Fel arfer, gallwch gael rhyddhad treth ar eich holl gyfraniadau pensiwn hyd at y lwfans blynyddol. I'r rhan fwyaf o bobl, mae hyn yn golygu:  

• rhaid i'ch cyfraniadau fod yn llai na (neu'n hafal i) y swm rydych chi'n ei ennill, a

• rhaid i gyfraniadau gennych chi a’ch cyflogwr fod yn llai na £60,000.  

Ond os ydych chi'n cymryd arian trethadwy o'ch pensiwn cyfraniadau wedi'u diffinio (fel cyfandaliad sengl), mae'r terfyn o £60,000 yn gostwng i £10,000. Gelwir hyn yn lwfans blynyddol prynu arian (MPAA).  

Yr eithriad yw os cymerwch gronfa bensiwn fach gwerth £10,000 neu lai mewn un cyfandaliad. Fel arfer, ni fydd hyn yn sbarduno’r MPAA gan fod rheolau cronfeydd bach yn berthnasol. 

Os ydych yn sefydlu eich pensiynau eich hun, gallwch ddefnyddio’r rheolau cronfeydd bach i gymryd hyd at dair ohonynt mewn un cyfandaliad heb sbarduno’r MPAA. Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar ddefnyddio rheolau cronfeydd bach i gymryd pensiynau a sefydlwyd gan eich cyflogwr. 

Gall arian mewn pensiwn dyfu'n ddi-dreth, ond os ydych chi'n ei gymryd allan a'i fuddsoddi neu ei gynilo, efallai y byddwch chi'n talu Treth Enillion Cyfalaf ar y llog neu'r twf buddsoddiad rydych chi'n ei dderbyn. Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Sut mae treth ar gynilion a buddsoddiadau yn gweithio. 

Efallai y bydd yn rhaid i chi hefyd dalu treth ychwanegol os byddwch chi'n rhoi rhywfaint neu'r cyfan o'r arian mewn cynllun pensiwn gwahanol.

Mae hyn oherwydd bod rheolau ailgylchu pensiwnYn agor mewn ffenestr newydd yn eich atal rhag cymryd arian parod di-dreth allan o bensiwn ac yna ei dalu'n ôl, fel  eich bod yn cael mwy o ryddhad treth. Os gwnewch hyn, fel arfer bydd yn rhaid i chi dalu treth gwerth 70% o'r cyfandaliad di-dreth a gawsoch. 

Bydd ymgynghorydd ariannol yn gallu esbonio'r rheolau sy'n berthnasol i chi ac os yw talu arian yn ôl i bensiwn yn syniad da i chi.  

Os ydych chi'n ystyried symud arian rhwng cynlluniau pensiwn, gallwch ddefnyddio trosglwyddiad pensiwn yn lle hynny. Darganfyddwch fwy yn ein canllaw A ddylwn i drosglwyddo neu gyfuno fy mhensiynau?    

Os yw cymryd arian o'ch pensiwn yn cynyddu eich incwm neu gynilion, gallai hyn effeithio ar unrhyw fudd-daliadau y mae gennych hawl iddo. 

Gallwch ddefnyddio ein Cyfrifiannell budd-daliadau i wirio beth sydd gennych hawl iddo nawr a sut y gallai newid pe bai'ch incwm neu gynilion yn cynyddu.  

Gallwch hefyd ddod o hyd i gyngor ar fudd-daliadau am ddim a chyfrinacholYn agor mewn ffenestr newydd gan ddefnyddio Advicelocal.

Fel arfer, ni ellir hawlio unrhyw arian sydd yn eich pensiwn gan unrhyw un rydych yn ddyledus iddo, hyd yn oed os ydych wedi’ch datgan yn fethdalwr neu os oes gennych gynllun ad-dalu dyledion ffurfiol. 

Ond os cymerwch arian allan o’ch pensiwn, efallai y bydd gofyn i chi ei ddefnyddio i wneud ad-daliadau rheolaidd neu gallai’r cyfandaliad cyfan gael ei hawlio.  

Cyn cymryd arian pensiwn, gallwch siarad ag ymgynghorydd dyled am ddim i ddeall eich opsiynau.  

Os byddwch chi'n cymryd arian allan o'ch pensiwn, efallai y bydd eich buddiolwyr yn talu Treth Etifeddiant i'w dderbyn ar ôl i chi farw.  

Hyd at fis Ebrill 2027, ni fydd unrhyw arian sydd ar ôl yn eich pensiwn yn cael ei gyfrif at ddibenion Treth Etifeddiant. Ond efallai y bydd eich buddiolwyr yn talu Treth Incwm i dderbyn yr arian, yn dibynnu ar ba mor hen ydych chi pan fyddwch chi'n marw.   

Os byddwch yn marw cyn cyrraedd 75 oed, gellir etifeddu eich pensiwn fel arfer yn ddi-dreth os: 

• mae'r arian yn cael ei dalu i'ch buddiolwyr enwebedig o fewn dwy flynedd i'ch darparwr pensiwn fod yn ymwybodol o'ch marwolaeth
• nid yw cyfanswm y swm a etifeddwyd o'ch holl bensiynau yn uwch na'r lwfans cyfandaliad a budd-dal marwolaeth (LSDBA).

Mae'r LSDBA yn £1,073,100 i'r rhan fwyaf o bobl ac mae'n cyfrif cyfandaliadau di-dreth a gymerir o'ch pensiwn cyn ac ar ôl i chi farw. Mae hyn yn golygu y gallai eich terfyn fod yn is os ydych eisoes wedi cymryd arian di-dreth.

Bydd eich buddiolwyr fel arfer yn talu Treth Incwm ar unrhyw symiau uwchlaw'r LSDBA.  

Ym mhob achos arall, gan gynnwys os byddwch yn marw ar ôl 75 oed, fel arfer ni ellir etifeddu eich pensiwn yn ddi-dreth. Mae'r swm etifeddol fel arfer yn cael ei ychwanegu at incwm arall eich buddiolwr i gyfrifo faint o Dreth Incwm sy'n ddyledus. 

Nid cymryd eich pensiwn mewn un cyfandaliad yw’r unig opsiwn – cymharwch bob ffordd o ddefnyddio eich pensiwn bob amser i ddod o hyd i’r opsiwn cywir i chi.  

Os oes gennych bensiwn buddion wedi'u diffinio, gallwch ddewis cael incwm gwarantedig am oes. Mae hyn yn seiliedig ar eich cyflog a pha mor hir y gwnaethoch weithio i'r cyflogwr hwnnw. 

Os oes gennych bensiwn cyfraniadau wedi'u diffinio, gallwch ddewis: 

• cymryd cyfandaliadau lluosog

• cymryd rhywfaint o arian parod di-dreth (hyd at 25%), a: 
  • gadael y gweddill wedi'i fuddsoddi mewn cynllun tynnu pensiwn i lawr hyblyg nes bod ei angen arnoch.
  • trosi'r gweddill yn incwm gwarantedig trwy brynu blwydd-dal. 
  • sefydlu incwm hyblyg y gallwch ei stopio neu ei newid ar unrhyw adeg. 
  • cymryd y gweddill fel un neu fwy o gyfandaliadau. 

Mae'n werth gofyn i'ch darparwr pensiwn a oes gennych unrhyw nodweddion arbennig cyn cymharu eich opsiynau.

Er enghraifft, gallai eich pensiwn gynnig cyfraddau blwydd-dal gwarantedig a fyddai'n rhoi incwm gwarantedig uwch i chi nag y gallech ei brynu ar y farchnad agored. 

Os yw cymryd eich pensiwn mewn un cyfandaliad yn iawn i chi, dyma’r camau i’w cymryd. 

Gofynnwch i’ch darparwr pensiwn: 

• os gallwch gymryd eich pensiwn mewn un cyfandaliad
• os gallant ddefnyddio rheolau cronfeydd bach – os ydych yn cymryd cronfa bensiwn gyfan sy’n werth llai na £10,000 
• pa wybodaeth sydd ei hangen arnynt gennych.  

Os nad yw’ch darparwr pensiwn yn cynnig yr opsiwn yr hoffech chi, gallech ystyried trosglwyddo’r pensiwn i ddarparwr newydd. Ond efallai na fydd modd trosglwyddo’ch pensiwn os oes gennych: 

• cyfran o bensiwn eich cyn-bartner yn dilyn ysgariad

• cynllun sydd â nodweddion neu warantau arbennig, fel Isafswm Pensiwn Gwarantedig. 

Bydd eich darparwr pensiwn yn gallu esbonio'r rheolau sy'n berthnasol i chi. 

I ddod o hyd i ddarparwr newydd, bydd angen i chi: 

• chwilio â llaw am ddarparwyr pensiwn sy’n caniatáu i chi gymryd un cyfandaliad, neu
• talu ymgynghorydd ariannol rheoledig i argymell darparwr a chynnyrch i chi. 

Gallwch ddefnyddio ein teclyn cymharu llwybrau buddsoddi i ddod o hyd i ddarparwyr a fydd yn gadael i chi dynnu'ch holl arian. 

Peidiwch â thynnu na throsglwyddo'ch pensiwn oherwydd galwad, ymweliad, e-bost neu neges destun diwahoddiad. Mae'n debygol o fod yn sgam sydd wedi'i gynllunio i ddwyn eich arian. 

Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut i adnabod sgam pensiwn.

Pan fyddwch chi'n barod i gymryd eich arian, gofynnwch i'ch darparwr ddechrau'r broses o tynnu’ch pensiwn.  

Os yw’n debygol y bydd eich enillion yn gostwng yn ystod y flwyddyn nesaf, efallai y byddwch yn talu llai o dreth drwy amseru pryd rydych yn cymryd eich cyfandaliad. Mae hyn oherwydd bod Treth Incwm yn cael ei chyfrifo yn seiliedig ar gyfanswm eich enillion bob blwyddyn dreth (6 Ebrill i 5 Ebrill).

Er enghraifft, os ydych chi'n ennill £25,000 y flwyddyn ac yn cymryd cyfandaliad o £30,000 o'ch pensiwn, byddech chi'n cael eich gwthio i fraced treth uwch. Os ydych chi'n gwybod y bydd eich enillion ar gyfer y flwyddyn dreth nesaf yn gostwng i £15,000 wrth i chi leihau eich oriau, ni fyddech yn talu treth cyfradd uwch pe baech chi'n aros i gymryd eich cyfandaliad. 

Mae darparwyr pensiwn fel arfer yn defnyddio codau treth dros dro neu argyfwng pan fyddwch chi'n cymryd eich cyfandaliad cyntaf.  

Fel arfer, mae hyn yn golygu eich bod yn cael eich trethu fel pe baech yn derbyn y cyfandaliad hwnnw bob mis, felly efallai y byddwch yn talu mwy o dreth nag y dylech.  

Os ydych chi'n meddwl eich bod wedi gordalu treth, gallwch wirio sut i hawlio ad-daliad trethYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. Efallai y bydd CThEF hefyd yn ei dalu'n ôl i chi yn awtomatig ar ddiwedd y flwyddyn dreth.