Ymunwch â’n grŵp Facebook Costau Byw
Ymunwch â’n grŵp Facebook Costau Byw preifatYn agor mewn ffenestr newydd i drafod popeth sy’n ymwneud â chyllid y teulu, o gostau byw cynyddol, budd-daliadau, dyled neu siarad â’ch plant am arian.
Wedi’i ddiweddaru diwethaf:
06 Ebrill 2026
Mae Bil Credyd Cynhwysol a Thaliad Annibyniaeth Personol y llywodraeth wedi cyflwyno newidiadau sylweddol i'r cymorth y gall pobl ei gael os oes ganddynt gyflyrau iechyd sy'n cyfyngu ar faint y gallant weithio.
Ond y peth pwysicaf i'w wybod yw na fydd y newidiadau'n effeithio arnoch chi os ydych chi'n cael Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) neu elfen iechyd Credyd Cynhwysol ar hyn o bryd. Gelwid yr elfen iechyd yn flaenorol yn Gallu Cyfyngedig ar gyfer Gweithgaredd sy'n Gysylltiedig â Gwaith (LCWRA).
Bydd y newidiadau'n berthnasol i bobl sy'n gwneud neu'n adnewyddu ceisiadau PIP yn y dyfodol ac i bobl sy'n gwneud ceisiadau elfen iechyd Credyd Cynhwysol newydd ar ôl 6 Ebrill 2026.
Os ydych chi’n cael PIP ar hyn o bryd, ni fydd nifer y pwyntiau sydd eu hangen arnoch i fod yn gymwys a faint rydych chi’n ei gael yn newid. Byddwch chi’n hawlio’ch taliad fel arfer.
Os cawsoch chi elfen iechyd/Gallu Cyfyngedig ar gyfer Gweithgaredd sy’n Gysylltiedig â Gwaith (LCWRA) o Gredyd Cynhwysol (UC) cyn Ebrill 2026, bydd y rheolau i fod yn gymwys ar ei gyfer a'r swm a delir yn aros yr un fath i chi.
Os ydych chi’n gwneud cais newydd llwyddiannus am elfen iechyd Credyd Cynhwysol ac mae gennych allu cyfyngedig ar gyfer gwaith a gweithgaredd sy’n gysylltiedig â gwaith (LCWRA), byddwch yn derbyn £217.26 y mis. Mae hyn tua hanner yr hyn y bydd rhywun a oedd yn gymwys cyn Ebrill 2026 yn ei gael (£429.80 y mis). Bydd y gyfradd is newydd hon hefyd yn cael ei rhewi tan 2029/30. Bydd y gyfradd uwch yn cynyddu bob blwyddyn a bydd hefyd yn cael ei thalu i bobl ar Gredyd Cynhwysol sy'n derfynol wael neu'n dioddef o gyflwr iechyd difrifol iawn sy'n dirywio.
Os oes angen i chi wneud cais newydd am PIP, gallai fod newidiadau i sut rydych chi'n cael eich asesu a pha mor ddifrifol y mae angen i'ch cyflwr iechyd fod cyn y gallwch hawlio. Mae'r llywodraeth yn adolygu ystod o ddiwygiadau posibl o dan Adolygiad Timms. Nid oes unrhyw newidiadau pendant wedi'u cyhoeddi eto, ond os byddwch yn llwyddo i hawlio PIP cyn i'r adroddiad Adolygiadau gael ei gytuno gan y Senedd yn 2027, ni ddylech gael eich effeithio.
Os ydych chi’n byw yn yr Alban, mae’r Taliad Anabledd Oedolion (ADP) wedi disodli PIP, ac mae Senedd yr Alban yn gosod y rheolau a’r taliadau ar gyfer y budd-dal hwn, felly ni fydd unrhyw newidiadau a gynigir ar gyfer PIP yn effeithio ar ADP. Fodd bynnag, mae’r rheolau ar gyfer Credyd Cynhwysol, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn dod o dan gyfraith llywodraeth y DU, felly gallech gael eich effeithio os ydych chi’n hawlio’r budd-daliadau hyn.
Mae’r Northern Ireland Executive yn gyfrifol am osod deddfwriaeth budd-daliadau lles a gall ddewis gweithredu ei pholisïau ei hun, felly bydd angen i chi chwilio am wybodaeth gan yr Executive ar yr hyn y mae’n bwriadu ei wneud.
Mae "Hawl i roi cynnig" yn warant newydd sy'n golygu na fydd rhoi cynnig ar swydd yn arwain at ailasesu eich cyflwr nac at adolygiad o'r budd-daliadau rydych chi'n eu cael. Byddwch hefyd yn gallu mynd yn ôl i’ch budd-daliadau blaenorol heb gyfnod aros os nad yw’r swydd yn gweithio allan. Bydd y warant, nad yw wedi’i chwblhau eto, yn y pen draw yn berthnasol i bob hawlydd Credyd Cynhwysol, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth dull newydd a PIP. Byddwn yn diweddaru’r blog hwn unwaith y byddwn yn gwybod mwy am sut y bydd hyn yn gweithio a phryd y bydd yn dod i rym.
Mae cynllun newydd o'r enw Llwybrau at Waith.
Mae cynghorwyr arbenigol wedi’u lleoli ym mhob Canolfan Waith yng Nghymru, Lloegr a’r Alban sy’n darparu cymorth gwirfoddol a phersonol am ddim ar sail un-i-un i bobl sy’n cael Credyd Cynhwysol gyda statws Gallu Cyfyngedig ar gyfer Gweithgaredd sy’n Gysylltiedig â Gwaith (LCWRA).
Y nod yw eu cysylltu â hyfforddiant sgiliau fel cyrsiau TG a chymwysterau HGV. Ni fyddwch yn wynebu sancsiwn budd-dal os na fyddwch yn cymryd rhan, gan nad oes disgwyl i chi chwilio am waith os oes gennych LCWRA.