Beth sydd yn y canllaw hwn
Cam 1: Gwiriwch pryd y gallwch hawlio eich Pensiwn y Wladwriaeth
Gallwch wirio eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth yn gyflym ar GOV.UK i ddarganfod pryd y gellir talu eich Pensiwn y Wladwriaeth.
Os nad ydych yn ei hawlio, neu’n dewis aros, gelwir hyn yn gohirio neu’n oedi eich Pensiwn y Wladwriaeth.
Am fwy o wybodaeth am sut mae Pensiwn y Wladwriaeth yn gweithio, gweler ein canllaw Pensiwn y Wladwriaeth: sut mae’n gweithio.
Gwiriwch faint o Bensiwn y Wladwriaeth rydych yn debygol o’i gael
Gallwch wirio eich rhagolwg Pensiwn y WladwriaethYn agor mewn ffenestr newydd are GOV.UK i weld faint rydych yn debygol i’w gael ar hyn o bryd.
Mae eich Pensiwn y Wladwriaeth yn seiliedig ar faint o flynyddoedd o gyfraniadau Yswiriant Gwladol sydd gennych.
Os yw eich rhagolwg yn dangos eich bod yn annhebygol o fod yn gymwys ar gyfer yr uchafswm, gweler ein canllaw Cynyddu eich Pensiwn y Wladwriaeth gyda chyfraniadau Yswiriant Gwladol gwirfoddol.
Os ydych chi eisoes yn hawlio Pensiwn y Wladwriaeth, gallwch ofyn am oedi eich taliadau
Os ydych chi eisoes yn cael eich Pensiwn y Wladwriaeth, cewch oedi'r taliadau unwaith. I ofyn am hyn, bydd angen i chi gysylltu â'r:
- Gwasanaeth Pensiwn os ydych chi'n byw yng Nghymru, Lloegr neu'r Alban
- Canolfan Pensiwn Gogledd Iwerddon os ydych chi'n byw yng Ngogledd Iwerddon.
Ar ôl i chi ailgychwyn eich hawliad, ni allwch roi'r gorau i'w dderbyn eto.
Am ragor o wybodaeth ac enghreifftiau, gweler Gohirio eich Pensiwn y WladwriaethYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK.
Cam 2: Gwiriwch faint y gallai eich Pensiwn y Wladwriaeth gynyddu
Fel arfer byddwch yn cael Pensiwn y Wladwriaeth ychwanegol os byddwch yn oedi neu’n atal eich cais ar ôl i chi gyrraedd eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth, oni bai eich bod chi neu’ch partner yn cael budd-daliadau neu gredydau treth penodolYn agor mewn ffenestr newydd
Mae hyn yn golygu y bydd eich swm Pensiwn y Wladwriaeth wythnosol yn cynyddu am bob wythnos nad ydych yn ei hawlio cyn belled â’ch bod yn oedi o leiaf 9 wythnos. Mae hyn yn gweithio allan fel cynnydd o 1% am bob 9 wythnos rydych yn oedi.
Os byddwch yn oedi am lai na 12 mis, mae hefyd gennych yr opsiwn o gymryd y taliadau yr ydych wedi’u methu fel cyfandaliad yn eu lle, heb ychwanegu unrhyw gynnydd. Gelwir hyn yn daliad ôl-ddyddiedig.
Os cyrhaeddoch oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016
Os cyrhaeddoch oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016, bydd eich Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu cyfwerth ag 1% am bob 5 wythnos y byddwch yn oedi cyn gwneud cais. Mae angen i chi oedi o leiaf 5 wythnos i gael hyn.
Os na fyddwch yn hawlio am o leiaf 12 mis yn olynol, gallwch ddewis cymryd y swm nad ydych wedi’i hawlio fel cyfandaliad gyda llog wedi’i ychwanegu (2% yn uwch na Chyfradd Banc Banc LloegrYn agor mewn ffenestr newydd).
Cam 3: Cyfrifwch a fyddwch yn well eich byd yn oedi eich hawliad
Mae pethau i’w hystyried cyn i chi oedi neu roi’r gorau i gael eich hawliad Pensiwn y Wladwriaeth.
Penderfynwch a ydych chi’n debygol o fyw’n ddigon hir i ennill mwy yn gyffredinol
Mae gohirio neu stopio eich cais am Bensiwn y Wladwriaeth yn golygu y byddwch yn derbyn mwy pan fyddwch yn gwneud cais, ond byddwch yn ei dderbyn dros gyfnod byrrach.
Fel arfer bydd eich Pensiwn y Wladwriaeth yn dod i ben pan fyddwch yn marw, oni bai bod eich gŵr, gwraig neu bartner sifil yn gallu ei etifeddu. Bydd y teclyn Pensiwn y Wladwriaeth a’ch partnerYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK yn dangos eich opsiynau.
Mae hyn yn golygu y bydd angen i chi bwyso a mesur a ydych chi neu’ch partner yn debygol o fyw’n ddigon hir i ennill mwy yn gyffredinol.
Gwiriwch a fyddwch yn colli unrhyw fudd-daliadau
Bydd y swm ychwanegol mewn Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu eich incwm, a allai effeithio ar eich hawl i fudd-daliadau penodol fel Credyd Pensiwn.
Gallwch ddefnyddio ein Cyfrifiannell Budd-daliadau i weld beth mae gennych hawl iddo a beth allai ddigwydd pe bai eich incwm yn cynyddu. I gael cyngor am ddim am eich sefyllfa, gallwch ddefnyddio AdvicelocalYn agor mewn ffenestr newydd i ddod o hyd i arbenigwr budd-daliadau yn eich ardal chi.
Os ydych eisoes yn cael budd-daliadau a chredydau treth penodolYn agor mewn ffenestr newydd ac eisiau gohirio eich cais, bydd angen i chi ddweud wrth y:
- Gwasanaeth PensiwnYn agor mewn ffenestr newydd os ydych yn byw yng Nghymru, Lloegr neu’r Alban
- Canolfan Bensiwn Gogledd IwerddonYn agor mewn ffenestr newydd os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon.
Ystyriwch a fyddwch yn talu mwy neu lai o dreth
Os oes gennych chi incwm arall, fel cyflog neu bensiwn arall, gallai hawlio eich Pensiwn y Wladwriaeth ar ben hynny eich gwthio i gyfradd Treth Incwm uwch.
Mae hyn yn golygu y gallech dalu llai o dreth yn gyffredinol drwy ohirio neu atal eich cais am Bensiwn y Wladwriaeth nes bod yr incwm arall hwn yn lleihau. Er enghraifft, gan ohirio eich cais nes eich bod wedi rhoi’r gorau i weithio.
Pan fyddwch yn gwneud neu’n ailddechrau eich cais, byddwch yn dechrau talu treth ar y swm uwch. Gwneir hyn fel arfer drwy newid eich cod treth fel y byddwch yn talu unrhyw dreth sy’n ddyledus o’ch incwm arall, neu drwy lenwi Ffurflen Dreth Hunanasesiad.
Os cymerwch eich taliadau wythnosol gohiriedig ar yr un pryd yn hytrach na thaliadau wythnosol uwch, byddwch yn talu treth ar y swm cyfan:
- Ar gyfer taliadau wedi’u hôl-ddyddio (hyd at 12 mis o daliadau wythnosol gohiriedig), mae’r gyfradd dreth y byddwch yn ei thalu yn seiliedig ar eich incwm cyffredinol yn y flwyddyn(blynyddoedd) treth yr oedd pob taliad i fod i’w dalu’n wreiddiol.
- Ar gyfer cyfandaliadau (dros 12 mis o daliadau wythnosol wedi’u hoedi gyda llog ychwanegol, os cyrhaeddoch oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016), mae’r gyfradd dreth yn seiliedig ar y gyfradd uchaf a dalwch ar eich incwm arall – yn y flwyddyn dreth rydych yn derbyn yr arian.
Cam 4: Gwnewch gais am eich Pensiwn y Wladwriaeth gohiriedig pan fyddwch yn barod
Nid oes dyddiad cau i wneud cais am eich Pensiwn y Wladwriaeth, felly gallwch wneud cais neu ailgychwyn eich cais pryd bynnag y dymunwch.
Gallwch ddewis dyddiad yr hoffech dderbyn eich taliad cyntaf pan fyddwch yn gwneud cais.
|
Yng Nghymru, Lloegr neu’r Alban |
Ar-lein: Cael eich Pensiwn y WladwriaethYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK Dros y ffôn neu drwy’r post: Cysylltwch â’r Gwasanaeth PensiwnYn agor mewn ffenestr newydd Opens in a new window |
|
Yng Ngogledd Iwerddon |
Ar-lein: Get your State PensionYn agor mewn ffenestr newydd ar nidirect Dros y ffôn neu drwy’r post: Cysylltwch â’r Northern Ireland Pension CentreYn agor mewn ffenestr newydd |
|
Y tu allan i’r DU |
Ar-lein neu dros y ffôn: Cysylltwch â’r Ganolfan Pensiwn RhyngwladolYn agor mewn ffenestr newydd Trwy’r post: Cwblhewch ffurflen gais Pensiwn y Wladwriaeth RhyngwladolYn agor mewn ffenestr newydd |