Gall ymgynghorydd ariannol argymell cynhyrchion a gwasanaethau a fydd yn helpu i ddiwallu eich anghenion a'ch nodau ariannol. Darganfyddwch sut i ddewis ymgynghorydd rheoledig sy'n iawn i chi, gan gynnwys y cwestiynau allweddol i'w gofyn.
Beth sydd yn y canllaw hwn
- Beth yw ymgynghorydd ariannol?
- Beth yw ymgynghorydd ariannol annibynnol?
- Gwiriwch a oes angen ymgynghorydd arbenigol arnoch
- Chwilio am ymgynghorwyr ariannol rheoledig
- Creu rhestr fer o ymgynghorwyr posibl
- Gofynnwch i'ch ymgynghorwyr ar y rhestr fer am ddyfynbrisiau
- Dewiswch ymgynghorydd a chael cyngor
- Os cewch gyngor gwael, cwynwch a gofynnwch am iawndal
Beth yw ymgynghorydd ariannol?
Mae ymgynghorydd ariannol rheoledig yn gymwys i:
ddweud wrthych beth sydd orau i chi a'ch arian
argymell cynhyrchion a gwasanaethau addas i'w defnyddio, gan gynnwys eu sefydlu ar eich rhan
gwneud yn siŵr eich bod yn manteisio ar gyfleoedd, fel lwfansau treth.
Rhaid iddynt fod wedi'u cofrestru gyda'r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) i ddarparu cyngor ariannol.
Beth yw ymgynghorydd ariannol annibynnol?
Mae dau brif fath o ymgynghorydd ariannol:
Gall ymgynghorwyr ariannol annibynnol (IFAs) ystyried cynhyrchion o bob rhan o'r farchnad gyfan.
Gall ymgynghorwyr cyfyngedig argymell cynhyrchion gan nifer penodol o ddarparwyr a neu o fewn maes cynnyrch penodol.
Er enghraifft, gall ymgynghorydd morgais sy'n gweithio i fanc y stryd fawr fel arfer argymell cynhyrchion a buddsoddiadau'r banc hwnnw yn unig.
Bydd y ddau fath o gyngor yn cael eu teilwra i chi, felly ni ddylai fod effaith ar ansawdd y cyngor. Ond os ydych chi eisiau'r dewis gorau ar draws ystod o gynhyrchion, efallai y bydd IFA yn gallu dod o hyd i fwy o opsiynau i chi na chynghorydd cyfyngedig.
A oes angen cyngor ariannol arnaf?
Gall talu am gyngor ariannol eich helpu i gyflawni eich nodau a'ch anghenion ariannol. Gall hefyd arbed amser ac arian i chi yn y tymor hir.
Fel arfer, gallwch gael cyngor ariannol fel un tro neu ofyn i ymgynghorydd helpu i reoli eich arian yn barhaus.
Gyda rhai cynhyrchion ariannol, mae cael cyngor ariannol yn gyntaf yn orfodol. Ond ar gyfer y rhan fwyaf o bethau, mae cyngor ariannol yn ddewisol a gall fod yn gostus, felly bydd angen i chi bwyso a yw'n iawn i chi.
Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw A oes angen ymgynghorydd ariannol arnaf?
Gwiriwch a oes angen ymgynghorydd arbenigol arnoch
Mae llawer o ymgynghorwyr ariannol yn gymwys i roi cyngor cyffredinol ar bob maes o gynllunio ariannol, tra gallai eraill arbenigo mewn maes penodol.
Gall y canllaw hwn eich helpu i ddod o hyd i ymgynghorydd sy'n gallu ymdrin â sawl pwnc. Gall ein canllawiau eraill eich helpu i ddod o hyd i ymgynghorydd ariannol arbenigol.
| Yr hyn yr hoffech chi gael help ag ef | Ble i ddod o hyd i ymgynghorydd |
|---|---|
|
Pensiynau neu gynllunio ymddeoliad |
|
|
Morgeisi neu ryddhau ecwiti |
|
|
Yswiriant |
Chwilio am ymgynghorwyr ariannol rheoledig
Gallwch chwilio am gynghorwyr ariannol rheoledig gan ddefnyddio cyfeirlyfrau ar-lein. Mae'n werth rhoi cynnig ar nifer ohonynt gan eu bod i gyd yn gweithio ychydig yn wahanol.
| Cyfeiriadur ar-lein | Sut mae'n gweithio |
|---|---|
|
Mae'r ddau yn gadael i chi chwilio yn ôl math o gyngor, dull cyswllt a lleoliad. Gallwch hefyd ddewis cael eich paru ag ymgynghorydd. |
|
|
Yn arbenigo mewn ymgynghorwyr achrededig sy'n deall anghenion ariannol yn ddiweddarach mewn bywyd. Gallwch chwilio yn ôl lleoliad a math o gyngor, gan gynnwys talu am ofal a rhyddhau ecwiti. |
|
|
Yn cael ei redeg gan y corff proffesiynol ar gyfer cynllunio ariannol yn y DU, gallwch chwilio yn ôl lleoliad, meysydd arbenigedd a dull cyswllt. |
Gallech hefyd:
ofyn i ffrindiau a theulu a fyddent yn argymell ymgynghorydd mae nhw wedi'i ddefnyddio
gwirio a allwch gael bargeinion arbennig gyda chwmnïau cynghori ariannol drwy fynd trwy'ch cyflogwr, undeb llafur neu sefydliad tebyg.
Creu rhestr fer o ymgynghorwyr posibl
Nesaf, gallwch greu rhestr o ymgynghorwyr ariannol yr hoffech gysylltu â nhw am ddyfynbris, yn seiliedig ar yr hyn sy'n bwysig i chi. Er enghraifft, ymgynghorwyr yn eich ardal leol sy'n arbenigo yn y math o gyngor yr hoffech chi.
Mae'n syniad da rhoi o leiaf tri ar y rhestr fer.
Gwiriwch fod yr ymgynghorydd wedi'i awdurdodi i roi cyngor
Mae ymgynghorwyr ariannol yn weithwyr proffesiynol cymwys sy'n cael eu rheoleiddio gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA). Mae hyn yn eich amddiffyn gan y gallwch gwyno a gofyn am iawndal os yw eu cyngor yn troi allan i fod yn anaddas.
I gadarnhau eich bod wedi dod o hyd i ymgynghorydd rheoledig ac osgoi sgamiau posibl, defnyddiwch Gofrestr Gwasanaethau AriannolYn agor mewn ffenestr newydd yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) i wirio:
fod yr ymgynghorydd (neu'r cwmni y maent yn gweithio iddo) wedi'i restru fel un sydd wedi'i awdurdodi i ddarparu cyngor
mae gennych eu manylion cyswllt dilys.
Os ydynt wedi'u rhestru fel 'cynrychiolydd penodedig', gallant ddarparu cyngor rheoledig ar ran cwmni arall.
Os nad yw'r cwmni yn ymddangos ar y gofrestr, peidiwch â'u defnyddio. Mae'n debygol mai twyllwyr ydynt sy'n ceisio dwyn eich arian. Gallwch gysylltu â'r FCA i roi gwybod am ymgynghorwyr ariannol anawdurdodedigYn agor mewn ffenestr newydd
Rhybudd sgamiau: peidiwch byth â chymryd cyngor oherwydd galwad, e-bost neu neges destun diwahoddiad
Gallai twyllwr eich targedu trwy gynnig enillion ariannol cyflym neu uchel - yn aml yn rhoi pwysau arnoch i weithredu'n gyflym. Gallai hyn fod trwy hysbyseb ar gyfryngau cymdeithasol neu drwy ffonio, e-bostio neu anfon neges destun atoch.
Peidiwch byth â gwneud unrhyw daliadau na chael mynediad at unrhyw un o'ch buddsoddiadau neu bensiynau oherwydd y math hwn o gyswllt. Mae'n debygol o fod yn sgam a gallech golli'ch arian ac wynebu tâl treth mawr.
Darganfyddwch fwy yn ein canllawiau:
Gofynnwch i'ch ymgynghorwyr ar y rhestr fer am ddyfynbrisiau
Nid yw llawer o ymgynghorwyr ariannol yn rhestru eu ffioedd ar-lein. Yn lle hynny, byddant yn aml yn cynnig cyfarfod am ddim i:
ddeall eich sefyllfa
gweithio allan a fydd cyngor yn eich helpu
esbonio faint y byddwch chi'n ei dalu
ateb unrhyw gwestiynau.
Ceisiwch gysylltu ag o leiaf dri ymgynghorydd fel y gallwch gymharu eu costau a'u lefel gwasanaeth.
| Cwestiwn | Yr hyn rydych chi am ei ddarganfod |
|---|---|
|
A oes angen i mi gael isafswm mewn cynilion er mwyn i chi fy helpu? |
Os ydynt yn gofyn i chi gael swm penodol o arian cyn byddant yn rhoi cyngor i chi, fel pensiwn gwerth dros £50,000 neu £100,000. |
|
Ydych chi'n cynnig cyngor annibynnol neu gyfyngedig? |
A allant chwilio'r farchnad gyfan i wneud argymhellion neu os ydynt wedi'u cyfyngu i nifer penodol o ddarparwyr neu fath o gyngor. |
|
Pa gymwysterau sydd gennych chi a beth mae nhw'n ei olygu? |
Os oes ganddynt y cymwysterau ar gyfer y math o gyngor rydych chi'n chwilio amdano, fel trosglwyddiadau pensiwn neu ryddhau ecwiti. |
|
Ydych chi'n gynrychiolydd penodedig? |
Os mai dim ond cwmni yr ymgynghorydd y gallech ddod o hyd iddo wedi'i restru ar y Gofrestr Gwasanaethau Ariannol, nid yr ymgynghorydd, mae hyn yn eich helpu i wirio sut maen nhw'n cael eu hawdurdodi i ddarparu cyngor. |
|
Faint fydd y cyngor yn ei gostio i mi? |
Os ydynt yn codi ffi sefydlog, cyfradd fesul awr neu ffi yn seiliedig ar werth eich buddsoddiadau. Hefyd, faint y byddai unrhyw gyngor parhaus yn ei gostio.. |
Am ragor o wybodaeth am ffioedd ymgynghorydd ariannol, gweler ein canllaw Faint mae ymgynghorydd ariannol yn ei gostio?
Dewiswch ymgynghorydd a chael cyngor
Pan fyddwch wedi dod o hyd i ymgynghorydd rheoledig rydych chi'n fodlon ag ef, gofynnir i chi ddarparu gwybodaeth fel y gallant:
ddeall eich sefyllfa a'ch cynlluniau
rhoi cyngor wedi'i deilwra i chi, i ddiwallu eich anghenion.
Dylai'r adroddiad cyngor ysgrifenedig ac unrhyw gamau gweithredu a argymhellir gael eu hegluro'n glir i chi. Os nad ydych chi'n deall unrhyw beth, gofynnwch i'r ymgynghorydd ei esbonio'n wahanol.
Os hoffech fwrw ymlaen â'r argymhellion, gallwch ddewis fel arfer:
sefydlu pethau eich hun
gadael i'r ymgynghorydd wneud hynny ar eich rhan – ond gwiriwch a fydd hyn yn gost ychwanegol.
Gallwch ddewis dod â'r cyngor i ben ar y pwynt yma neu ofyn i'r ymgynghorydd barhau i fonitro eich cynllun yn barhaus.
Peidiwch â pharhau os ydych chi'n teimlo'n anghyfforddus neu'n rhuthro
Dylech bob amser ddisgwyl proffesiynoldeb gan eich ymgynghorydd, gyda gonestrwydd a pharch at eich hawl i benderfynu.
Os yw ymgynghorydd yn rhoi pwysau arnoch chi, ddim yn esbonio unrhyw argymhelliad yn glir neu ddim yn darparu adroddiad ysgrifenedig, mae'r rhain yn arwyddion rhybudd y gallai'r ymgynghorydd fod yn sgamiwr.
Peidiwch â pharhau a rhowch wybod am yr ymgynghorydd i'r FCAYn agor mewn ffenestr newydd
Gallwch hefyd rhoi gwybod am dwyllwr posibl i:
Report FraudOpens in a new windowYn agor mewn ffenestr newydd os ydych chi'n byw yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon
Police ScotlandOpens in a new windowYn agor mewn ffenestr newydd drwy ffonio 101 os ydych chi'n byw yn yr Alban.
Os cewch gyngor gwael, cwynwch a gofynnwch am iawndal
Os yw'r cyngor rydych chi'n ei gael yn troi allan i fod yn anaddas, gallwch gwyno a gofyn am iawndal – yn enwedig os ydych wedi colli amser ac arian oherwydd hynny.
Er enghraifft, gallai cyngor anaddas gynnwys cael gwybod am wybodaeth anghywir neu gamarweiniol, neu gamgymeriadau yn cael eu gwneud. Ond ni allwch ofyn am iawndal os nad yw'ch arian buddsoddi yn perfformio fel yr oeddech chi'n gobeithio.
Sut i gwyno am gyngor ariannol anaddas
Bydd gan bob ymgynghorydd ariannol rheoledig broses gwyno y byddant yn ei ddilyn.
Dywedwch wrth gwmni eich ymgynghorydd pam rydych chi'n anhapus â'r cyngor
Rhowch gymaint o dystiolaeth ag y gallwch ac esboniwch beth hoffech iddynt ei wneud i gywiro pethau. Er enghraifft, rhoi digon o iawndal i chi gan eich rhoi yn ôl i'r un sefyllfa yr oeddech chi ynddi cyn derbyn y cyngor.
Os yw cwmni eich ymgynghorydd wedi mynd i’r wal, gallwch gwyno i'r Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS)Yn agor mewn ffenestr newydd yn lle hynny.Arhoswch hyd at 8 wythnos iddyn nhw ymateb
Mae gan y cwmni 8 wythnos i ymateb i'ch cwyn. Os ydych chi'n anhapus â'u penderfyniad, gallwch ofyn iddynt wneud mwy.
Yna bydd eich darparwr yn anfon ymateb terfynol atoch sy'n esbonio'r uchafswm mae nhw'n barod i'w wneud.Ewch â'ch cwyn i'r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol (FOS) am ddim
Os ydych chi'n anhapus â'r ymateb terfynol, neu nad ydynt wedi ymateb o fewn 8 wythnos, gallwch fynd â'ch cwyn i'r FOSYn agor mewn ffenestr newydd
Fel arfer mae gennych 6 mis o dderbyn ymateb terfynol y cwmni i wneud hyn. Mae hefyd angen iddo fod o fewn 6 blynedd i'r broblem ddigwydd gyntaf, oni bai nad oeddech chi'n ymwybodol pan ddechreuodd y mater.
Bydd eich achos yn cael ei ymchwilio i benderfynu a yw'ch ymgynghorydd wedi gweithredu mewn ffordd deg a rhesymol, neu a oes angen iddynt wneud mwy i gywiro pethau.
Os yw'r FOS yn ochri â'ch ymgynghorydd, dyma lle mae hawliad fel arfer yn dod i ben – gallech ddewis mynd i'r llys, ond mae hyn yn ddrud ac efallai na fyddwch chi'n ennill.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Hawlio iawndal os ydych wedi cael eich cam-werthu.
