Darganfyddwch ble i gael cymorth gyda'ch penderfyniadau ariannol a phensiwn. Rydym yn esbonio’r gwahaniaeth rhwng arweiniad, cymorth wedi'i dargedu a chyngor ariannol.
Y mathau o gymorth sydd ar gael
Gan y gall arian a phensiynau fod yn gymhleth, mae yna ychydig o ffyrdd y gallwch gael help a chymorth gyda'ch opsiynau a'ch penderfyniadau.
| Y fath o gyngor | Beth fyddwch chi’n ei gael |
|---|---|
|
Gwybodaeth am ddim am eich opsiynau i’ch helpu i wneud penderfyniad sy’n gywir i chi. |
|
|
Argymhellion am bensiynau a buddsoddiadau, yn seiliedig ar beth sy’n debyg i fod yn iawn i bobl sy’n debyg i chi – fel arfer am ddim. |
|
|
Argymhellion amdanoch chi fel unigolyn ar yr hyn sydd orau i chi a’ch arian. |
Gallwch ddefnyddio pob math neu ar wahanol adegau
Gallwch ddewis defnyddio un o'r rhain neu eu cyfuno. Er enghraifft:
- defnyddio canllaw ariannol i ddeall sut mae buddsoddiadau'n gweithio a chofrestru gyda darparwr
- ystyried awgrymiadau cynnyrch y darparwr o gymorth wedi'i dargedu
- talu ymgynghorydd ariannol i ddeall eich sefyllfa, diffinio eich nodau ariannol a'ch paru â chynnyrch neu ateb i ddiwallu eich anghenion.
Gallech hefyd ddewis defnyddio gwahanol fathau ar wahanol adegau o'ch bywyd. Er enghraifft, arweiniad am ddim i ddeall sut i ddechrau pensiwn. Yna, ar ôl i chi gronni cronfa arian, cyngor ariannol ar y ffyrdd gorau o fuddsoddi a'i dyfu.
Cael arweiniad am ddim ar eich opsiynau
Mae arweiniad ariannol yn egluro'r gwahanol opsiynau a allai fod gennych, sut maen nhw'n gweithio a beth i'w ystyried. Ond bydd angen i chi benderfynu beth sy'n iawn i chi.
Er enghraifft, gall arweiniad eich helpu i ddeall sut mae buddsoddi'n gweithio a'r opsiynau sydd ar gael - fel ISA Stociau a Chyfranddaliadau neu bensiwn personol hunan-fuddsoddi. Ond ni all ddweud wrthych pa un sydd orau i chi nac argymell cynhyrchion a chamau penodol y dylech eu cymryd.
Gall arweiniad eich helpu i:
- ddeall manteision ac anfanteision gwahanol opsiynau
- cael y wybodaeth sydd ei hangen arnoch i wneud eich penderfyniadau eich hun – os ydych chi'n gyfforddus yn gwneud eich ymchwil eich hun
- paratoi'r cwestiynau cywir i'w gofyn i ymgynghorydd ariannol – os ydych chi’n dewis cael cyngor.
Ni fydd arweiniad yn:
- argymell beth sydd orau i chi
- dweud wrthych pa gynnyrch y dylech ei brynu.
Ble i gael arweiniad ariannol
Gallwch gael arweiniad ariannol o lawer o wahanol leoedd, gan gynnwys:
- yma ar HelpwrArian – rydym yn wasanaeth a gefnogir gan y llywodraeth sy'n cynnig canllawiau diduedd am ddim
- eich darparwr gwasanaethau ariannol, fel eich banc neu ddarparwr pensiwn
- elusennau, fel Cyngor ar Bopeth neu Age UK.
| Cael arweiniad HelpwrArian ar: | Yr hyn rydym yn eu cwmpasu: |
|---|---|
|
Credyd Cynhwysol a budd-daliadau eraill, gan gynnwys ein Cyfrifiannell budd-daliadau. |
|
|
Bancio, taliadau, credyd, cyllidebu, benthyg, cyllid car ac yswiriant. |
|
|
Morgeisi, prynu cartref a rhentu. |
|
|
Help gyda chostau byw, delio â dyled, trafferthion ariannol, cwynion a sgamiau. |
|
|
Sut i ddechrau, rheoli, trosglwyddo a chymryd pensiwn. Hefyd, faint i gynilo ar gyfer ymddeoliad. |
|
|
Sut i gynilo, mathau o gynilion, a buddsoddiadau. |
|
|
Cyflogaeth, hunangyflogaeth a cholli eich swydd. |
Gallwch gysylltu â ni am arweiniad diduedd ac am ddim ar-lein neu dros y ffôn. Mae hyn yn cynnwys:
- Apwyntiadau Pension Wise i ddysgu sut allwch chi gymryd pensiwn cyfraniadau diffiniedig
- Apwyntiadau pensiynau ac ysgariad neu ddiddymiad i ddeall yr opsiynau ar gyfer
Rydych chi'n gyfrifol am unrhyw benderfyniadau a wnewch
Os ydych chi'n defnyddio arweiniad ariannol i wneud penderfyniad ac yn ddiweddarach mae'n troi allan i fod yn anaddas, ni allwch gwyno i ddarparwr yr arweiniad.
Mae hyn oherwydd eich bod chi'n gyfrifol am unrhyw benderfyniad a wnewch. Os nad ydych chi'n siŵr beth i'w wneud ar ôl defnyddio arweiniad ariannol, ystyriwch gael cymorth wedi'i dargedu neu gyngor ariannol.
Cymorth wedi'i dargedu ar gyfer pensiynau a buddsoddiadau
Efallai y bydd eich darparwr yn gallu eich helpu i benderfynu beth i'w wneud am eich pensiynau neu fuddsoddiadau trwy awgrymu camau gweithredu i chi. Mae hwn yn wasanaeth newydd o'r enw cymorth wedi'i dargedu a lansiwyd ym mis Ebrill 2026.
Nod cymorth wedi'i dargedu yw eich helpu i wneud dewisiadau ariannol mwy hyderus. Mae'n cael ei reoleiddio gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol ac fel arfer mae am ddim, ond fel arfer byddwch chi'n talu ffioedd os byddwch chi'n buddsoddi.
Er enghraifft, efallai y bydd eich darparwr yn gallu awgrymu:
- cynhyrchion os ydych chi am ddechrau cymryd incwm o'ch pensiwn
- ble i fuddsoddi'ch arian os oes gennych chi arian sbâr.
Bydd eich darparwr yn defnyddio'r wybodaeth sydd ganddyn nhw amdanoch chi – fel eich oedran – i'ch paru ag awgrym. Efallai y byddan nhw hefyd yn gofyn i chi am ragor o wybodaeth i helpu i sicrhau bod yr awgrym yn iawn i chi.
Mae cymorth wedi'i dargedu wedi'i gynllunio ar gyfer grwpiau o bobl
Mae awgrymiadau cymorth wedi'u targedu yn seiliedig ar yr hyn sy'n debygol o fod yn iawn i grŵp o bobl debyg. Er enghraifft, os ydych chi'n bwriadu cymryd eich pensiwn, efallai y byddwch chi'n cael yr un awgrym â rhywun arall sydd:
- o oedran tebyg
- ag amgylchiadau tebyg i chi.
Mae hyn yn golygu nad yw'n ystyried eich holl anghenion ariannol, nodau neu amgylchiadau eraill fel unigolyn. Bydd angen i chi benderfynu o hyd a yw'r awgrym yn iawn i chi.
Sut i gael cymorth wedi'i dargedu
Efallai y bydd eich darparwr yn rhoi cymorth wedi'i dargedu i chi ac yn anfon awgrymiadau heb i chi ofyn. Gallwch hefyd ofyn i'ch darparwr am gymorth wedi'i dargedu, ond byddwch yn ymwybodol:
- nid yw pob darparwr yn cynnig cymorth wedi'i dargedu
- efallai na fydd y cymorth wedi'i dargedu maen nhw'n ei gynnig yn cwmpasu'r sefyllfa rydych chi'n chwilio am help gyda hi.
Gall darparwyr ond cynnig cymorth wedi'i dargedu ynghylch pensiynau cyfraniadau wedi’u diffinio a buddsoddiadau. Rhaid iddynt hefyd gael caniatâd gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA), felly gwnewch yn siŵr eu bod wedi'u rhestru ar Wiriwr Cwmnïau’r FCAYn agor mewn ffenestr newydd
Mae lleoedd nodweddiadol a allai gynnig cymorth wedi'i dargedu yn cynnwys:
- darparwyr pensiwn
- darparwyr buddsoddiad
- banciau a chymdeithasau adeiladu.
Bydd eich darparwr yn ei gwneud yn glir eu bod yn darparu awgrym cymorth wedi'i dargedu.
Gallwch gwyno os bydd rhywbeth yn mynd o'i le
Os ydych chi'n anfodlon â'r gwasanaeth a gewch, gallwch gwyno i'ch darparwr.
Os nad ydych chi'n credu bod ymateb terfynol eich darparwr yn deg, neu os yw wyth wythnos wedi mynd heibio, gallwch fynd â'ch cwyn i Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol (FOS) am ddimYn agor mewn ffenestr newydd
Am ragor o help, gweler ein canllaw Sut i gwyno i'ch banc, benthyciwr neu ddarparwr cerdyn.
Cael cyngor ariannol
Gall ymgynghorydd ariannol rheoleiddiedig roi barn neu argymhelliad i chi yn seiliedig ar eich amgylchiadau personol. Er enghraifft, gallant:
- ddweud wrthych beth sydd orau i chi a'ch arian
- eich helpu i ddiffinio a diwallu eich anghenion a'ch nodau ariannol.
Gallai hyn gynnwys cyngor am gynnyrch sydd gennych eisoes neu argymhellion ar gyfer cynhyrchion newydd i'w cymryd.
Rhaid i ymgynghorydd fod wedi ei reoleiddio i roi cyngor, felly gwnewch yn siŵr bob amser:
- bod eu cwmni wedi'i restru ar Wiriwr Cwmnïau'r FCAYn agor mewn ffenestr newydd
- bod yr ymgynghorydd yn ymddangos ar Gofrestr Gwasanaethau Ariannol yr FCAYn agor mewn ffenestr newydd
Byddwch yn cael adroddiad personol gydag argymhellion
Bydd ymgynghorydd ariannol yn darganfod mwy am eich sefyllfa ac yn gwirio a allai cyngor ariannol wella'ch amgylchiadau.
Er enghraifft, gallai ymgynghorydd argymell i chi:
- ddefnyddio lwfansau treth i leihau eich bil treth
- newid eich cynlluniau os bydd y farchnad ariannol yn newid.
Gallant hefyd amcangyfrif:
- eich incwm, gwariant, treth a chynilion yn y dyfodol i weld a ydych chi ar y trywydd iawn i gyrraedd eich nodau – fel ymddeol o'r gwaith neu ad-dalu eich morgais
- pa elw y gallech chi ei gael pe byddech chi'n gwneud y newidiadau a argymhellir ganddynt, fel cynyddu eich cyfraniadau pensiwn neu ble rydych yn buddsoddi eich arian.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw A oes angen ymgynghorydd ariannol arnaf?
Nid oes angen i gyngor ariannol fod yn adolygiad llawn bob amser
Nid oes angen i gyngor fod yn adolygiad llawn o'ch cyllid a'ch sefyllfa bersonol bob amser.
Er enghraifft, os oes gennych anghenion cyngor symlach, efallai na fydd ymgynghorydd ariannol yn ystyried eich amgylchiadau llawn cyn rhoi argymhellion i chi. Os cewch gyngor ariannol symlach, dylech gael gwybod sut mae'r cyngor yn gyfyngedig a'r wybodaeth y mae'n seiliedig arno.
Fel arfer mae angen i chi dalu am gyngor ariannol
Mae bron bob amser cost am gael cyngor ariannol, ond efallai na fydd yn rhaid i chi dalu ffi ymlaen llaw ym mhob achos.
Er enghraifft:
- efallai y byddwch yn talu ffi isel (neu ddim ffi o gwbl) os yw ymgynghorydd yn cael comisiwn gan ddarparwr am werthu cynnyrch penodol i chi - fel morgais neu yswiriant
- gellir ychwanegu cost cyngor at unrhyw daliadau misol am gynnyrch.
Rhaid i ymgynghorydd ddweud wrthych sut mae cost cyngor yn cael ei godi a'i dalu.
Os ydych chi'n talu ffioedd, fel arfer byddwch chi naill ai'n talu:
- Ffi sefydlog am yr holl gyngor.
- Cyfradd fesul awr - yn aml rhwng £100 a £350 yr awr.
- Ffi yn seiliedig ar ganran o'r arian rydych chi'n ei fuddsoddi – fel arfer 1-3% i ddechrau a 0.5%-1% am gyngor parhaus. Os oeddech chi'n buddsoddi £100,000, mae hyn yn golygu y byddech chi'n talu rhwng £1,000 a £3,000 i ddechrau a £500 i £1,000 am gyngor parhaus.
Gallai cyngor ariannol symlach gostio llai nag adolygiad llawn, gan mai dim ond gwybodaeth benodol y mae'n ei hystyried. Ond gwnewch yn siŵr bob amser bod y cyngor yn iawn i chi.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Faint mae ymgynghorydd ariannol yn ei gostio?
Sut i ddod o hyd i ymgynghorydd ariannol rheoleiddiedig
Mae llawer o ymgynghorwyr ariannol yn gymwys i roi cyngor cyffredinol ar bob maes o gynllunio ariannol, tra gallai eraill arbenigo mewn maes penodol. Gall ein canllawiau eich helpu i ddod o hyd i ymgynghorydd rheoleiddiedig.
| Beth hoffech help gyda | Ble i ddod o hyd i ymgynghorydd |
|---|---|
|
Cyngor ariannol neu bynciau lluosog |
|
|
Pensiynau neu gynllunio ymddeoliad |
|
|
Morgeisi neu ryddhau ecwiti |
|
|
Yswiriant |
Gallwch gwyno a gofyn am iawndal os cewch gyngor gwael
Mae defnyddio ymgynghorydd ariannol rheoleiddiedig yn golygu y gallwch gwyno a gofyn am iawndal os yw'r cyngor a roddwyd i chi yn troi allan i fod yn anaddas. Er enghraifft, os dywedwyd wrthych wybodaeth anghywir neu gamarweiniol neu os na chafodd eich argymhellion cytunedig eu gweithredu – neu'n hwyrach nag a addawyd.
Am gymorth cam wrth gam, gweler Sut i gwyno am gyngor ariannol anaddas.