Mae gwasanaethau ysgrifennu ewyllys yn gweithio mewn tair ffordd:

1. Ar-lein – rydych chi'n ateb cwestiynau ar wefan ac yn derbyn drafft o'ch ewyllys trwy'r post neu e-bost.
2. Trwy'r post – rydych chi'n cwblhau ffurflenni ac yn eu hanfon yn ôl i'w prosesu.
3. Wyneb yn wyneb – mae ysgrifennwr ewyllys yn ymweld i drafod eich amgylchiadau.

Mae hwn hefyd yn amser da i feddwl am:

• ysgrifennu llythyr dymuniadauYn agor mewn ffenestr newydd i roi canllawiau ychwanegol i'ch ysgutorion (y bobl a fydd yn cyflawni'r cyfarwyddiadau yn eich ewyllys) ynghylch eich dewisiadau
• sefydlu atwrneiaeth, fel y gall rhywun rydych chi'n ymddiried ynddo wneud penderfyniadau ar eich rhan os na fyddwch chi'n gallu gwneud hynny yn y dyfodol
• enwebu rhywun i dderbyn eich pensiwn, gan nad yw pensiynau fel arfer wedi'u cynnwys yn eich ewyllys.

Gall llawer o ysgrifenwyr ewyllysiau eich helpu gyda'r dogfennau hyn ar yr un pryd, a all arbed amser ac arian i chi.

Fel arfer, bydd ysgrifennwr ewyllys yn gwneud apwyntiad i'ch gweld gartref.

Byddant yn siarad â chi am eich amgylchiadau teuluol a phersonol, gan gynnwys:

• eich asedau (eich arian, eiddo a phethau)
• pwy hoffech chi elwa o'ch ewyllys (a elwir yn fuddiolwyr), faint y dylent ei dderbyn, ac unrhyw roddion neu roddion elusennol penodol
• pwy hoffech i'ch ysgutorion fod. Bydd eich ysgutorion yn cyflawni'r cyfarwyddiadau yn eich ewyllys trwy gasglu eich asedau, talu unrhyw ddyledion neu drethi, a'u dosbarthu ymhlith y buddiolwyr.

Pan fyddan nhw'n deall beth rydych chi ei eisiau, byddan nhw'n drafftio'ch ewyllys i chi.

Gyda gwasanaeth ar-lein, rydych chi'n ymweld â gwefan i ateb cwestiynau am eich ewyllys.

Pan fyddwch chi wedi gorffen, mae'r gwasanaeth yn anfon drafft o'ch ewyllys atoch chi drwy'r post neu e-bost i chi a'ch tystion ei lofnodi.

Mae gan rai gwasanaethau ar-lein linell gymorth ffôn i ateb unrhyw gwestiynau sydd gennych chi, a bydd rhai yn gadael i chi siarad ag ysgrifennwr ewyllys arbenigol cyn i chi ddechrau.

Efallai y bydd gwasanaeth ysgrifennu ewyllys yn addas i chi os:

• rydych chi'n deall hanfodion ewyllysiau ond eisiau help i'w gael yn iawn
• bydd eich ewyllys yn eithaf syml, er enghraifft, os ydych chi'n gadael popeth i'ch priod neu'ch teulu agos, ac nad oes gennych chi asedau na amgylchiadau teuluol cymhleth
• rydych chi eisiau talu ffioedd is.

Mae'n werth ystyried defnyddio cyfreithiwr i wneud yn siŵr bod eich ewyllys yn gwneud yr hyn rydych chi ei eisiau os:

• oes gennych chi blant o berthynas flaenorol
• rydych chi wedi ysgaru, wedi gwahanu neu'n cyd-fyw
• rydych chi'n rhedeg busnes
• mae eich teulu'n cynnwys llysblant neu blant o berthnasoedd gwahanol
• rydych chi eisiau sefydlu ymddiriedolaethau
• rydych chi'n berchen ar eiddo dramor
• mae eich asedau'n werth mwy na'r trothwy Treth Etifeddiaeth
• mae unrhyw un o'ch buddiolwyr yn fregus neu'n derbyn budd-daliadau prawf modd
• rydych chi'n byw gyda rhywun nad yw'n briod neu'n bartner sifil i chi.

Cyn dewis gwasanaeth ysgrifennu ewyllysiau, mae'n bwysig gwirio eu bod yn ddibynadwy ac yn dryloyw.

Dyma rai arwyddion rhybudd a allai godi pryderon yn ystod y cyswllt cychwynnol:

• diffyg gwybodaeth glir am ffioedd ymlaen llaw
• gwrthod darparu telerau ac amodau ysgrifenedig
• amharodrwydd i ateb cwestiynau am eu rheoleiddio neu gymwysterau
• mynnu bod yn rhaid iddynt gael eu henwi fel eich ysgutor
• gwerthu gwasanaethau ychwanegol yn ymosodol fel storio ewyllys neu danysgrifiadau
• aros yn hirach nag a gytunwyd yn ystod ymweliadau cartref, neu wneud i chi deimlo dan bwysau.

Mae'n bwysig gwirio'r telerau ac amodau yn ofalus. Efallai na fydd gwasanaeth yn ddibynadwy os ydynt:

• yn codi ffioedd nad ydych wedi cytuno iddynt, neu'n newid prisiau heb eich cytundeb
• yn cyfyngu'n annheg faint o iawndal y byddant yn ei dalu os bydd rhywbeth yn mynd o'i le (er enghraifft, dim ond talu cost ysgrifennu'r ewyllys pan allai camgymeriadau gostio llawer mwy)
• yn honni bod ganddynt arbenigwyr cyfreithiol ond yn dweud yn yr argraff mân nad ydynt yn darparu cyngor cyfreithiol
• yn eich cofrestru'n awtomatig ar gyfer gwasanaethau nad ydych eu heisiau (chwiliwch am flychau wedi'u ticio ymlaen llaw)
• yn cynnig gwasanaethau tanysgrifio heb fod yn glir ynghylch adnewyddu awtomatig, taliadau neu sut i ganslo.

Os ydych chi'n teimlo'n anghyfforddus ar unrhyw adeg yn ystod ymweliad cartref, gallwch chi ddod â'r apwyntiad i ben a gofyn i'r person adael.

Os yw busnes yn ymddangos ar wefan rheoleiddiwr, gwiriwch a yw'r cwmni cyfan wedi'i reoleiddio neu ddim ond rhai o'u staff. Ar gyfer cyfreithwyr, gallwch chwilio am dic gwyrddYn agor mewn ffenestr newydd ar gofrestr yr Awdurdod Rheoleiddio Cyfreithwyr.

Os nad yw rhywbeth yn teimlo'n iawn, chwiliwch am wasanaeth arall. Cysylltwch â Chyngor ar Bopeth am gymorthYn agor mewn ffenestr newydd

Siopwch o gwmpas a chymharwch o leiaf dri gwasanaeth ysgrifennu ewyllys gwahanol os gallwch. Efallai nad yr opsiwn rhataf yw'r gorau i'ch anghenion bob amser.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn deall sut mae taliadau'n cael eu cyfrifo. Gofynnwch:

• os yw'n ffi untro, beth sydd wedi'i chynnwys a beth sy'n costio'n ychwanegol?
• os ydyn nhw'n codi tâl fesul awr, a oes terfyn ar gyfanswm y cost?
• faint fyddwch chi'n ei dalu i gyd?

Mae yn erbyn y gyfraith i fusnesau hysbysebu un pris ac yna ychwanegu ffioedd nad ydynt yn ddewisol yn ddiweddarach. Cadwch sgrinlun, lawrlwythiad neu gopi printiedig o fanylion y gwasanaeth a'r pris a ddyfynnwyd i chi, rhag ofn y byddwch ei angen  yn ddiweddarach.

Ystyriwch dalu gyda cherdyn credyd, gan fod hyn yn rhoi amddiffyniad ychwanegol i chi o dan Adran 75 o Ddeddf Credyd Defnyddwyr os bydd rhywbeth yn mynd o'i le.

Nid yw'r rhan fwyaf o wasanaethau ysgrifennu ewyllys yn cael eu rheoleiddio gan y gyfraith, er bod rhai yn aelodau o gyrff proffesiynol. Mae'r aelodaeth hon yn wirfoddol, ac mae eich opsiynau ar gyfer gwneud cwynion yn fwy cyfyngedig nag os byddech chi'n defnyddio cyfreithiwr.

Dewiswch wasanaeth ysgrifennu ewyllysiau bob amser sydd:

• yn perthyn i gorff proffesiynol cydnabyddedig (a restrir isod)
• ag yswiriant indemniad proffesiynol o leiaf £2 filiwn, sy'n golygu y gallech gael iawndal os bydd pethau'n mynd o chwith
• yn dilyn cod ymarfer a gymeradwywyd gan y Sefydliad Safonau Masnach.

Rhaid i aelodau'r sefydliadau hyn gwblhau hyfforddiant rheolaidd, cael yswiriant i dalu costau cyfreithiol os caiff eich ewyllys ei herio, a dilyn safonau proffesiynol cymeradwy.pproved professional standards.

Os ydych chi'n defnyddio gwasanaeth ysgrifennu ewyllysiau, dewiswch un sy'n aelod o:

• The Society of Trust and Estate PractitionersOpens in a new window (STEP)

• The Institute of Professional Will WritersOpens in a new window (IPW)

• The Society of Will WritersOpens in a new window

• Society of Later Life AdvisersOpens in a new window (SOLLA)

• Gofynnwch am opsiynau storio a gwnewch yn siŵr bod eich ysgutorion yn gwybod ble mae eich ewyllys yn cael ei gadw.
• Byddwch yn ofalus ynghylch ffioedd blynyddol am wneud newidiadau i'ch ewyllys. Nid oes angen i lawer o bobl ddiweddaru eu hewyllys yn rheolaidd, felly efallai nad yw hyn yn werth da. Gallai newidiadau mawr mewn bywyd sydd angen diweddariad hefyd olygu bod angen ewyllys hollol newydd neu gyngor mwy cymhleth na all gwasanaeth ysgrifennu ewyllys syml ei ddarparu.
• Os oes unrhyw gwestiwn ynghylch eich gallu meddyliol wrth wneud eich ewyllys, ystyriwch gael llythyr gan eich meddyg neu gael cyfreithiwr yn bresennol pan fyddwch chi'n ei lofnodi.

Mae llawer o elusennau'n cynnal ymgyrchoedd ysgrifennu ewyllysiau am ddim ar adegau penodol o'r flwyddyn, fel Mis Ewyllysiau Am Ddim ym mis Mawrth a mis Hydref, a Chymorth Ewyllys ym mis Tachwedd.

Mae'r ymgyrchoedd hyn yn eich cysylltu â chyfreithwyr sy'n cymryd rhan a fydd yn ysgrifennu ewyllysiau syml neu sylfaenol am ddim, er y gofynnir i chi wneud rhodd wirfoddol i elusen.

Mae elusennau sy'n cynnig ymgyrchoedd ysgrifennu ewyllysiau am ddim yn cynnwys:

• Age UKOpens in a new windowYn agor mewn ffenestr newydd (Cymru a Lloegr)

• Stroke Association – Ewyllusau am ddim ar gyfer unrhyw un 60+ oed neu  goroeswyr strôc o unrhyw oedranYn agor mewn ffenestr newydd

• Cancer Research UKYn agor mewn ffenestr newydd

• NSPCCYn agor mewn ffenestr newydd

• Dementia UKYn agor mewn ffenestr newydd

• Unicef UKYn agor mewn ffenestr newydd

Os nad ydych chi'n hapus gyda'r gwasanaeth ysgrifennu ewyllysiau rydych chi wedi'i ddefnyddio, dechreuwch trwy gysylltu â'r cwmni'n uniongyrchol a gofyn iddyn nhw gywiro pethau. Fel cwsmer sy'n talu, mae gennych chi hawliau o dan Ddeddf Hawliau Defnyddwyr 2015.

Os yw'r awdur ewyllys yn gyfreithiwr rheoleiddiedig ac nad ydych chi'n hapus gyda'u hymateb, gallwch gwyno i'r:

• Legal OmbudsmanOpens in a new window (Cymru a Lloegr)

• Scottish Legal Complaints CommissionOpens in a new window (Yr Alban)

• Law Society of Northern IrelandOpens in a new window (Gogledd Iwerddon) 

Os yw'r awdur ewyllys yn perthyn i gorff aelodaeth, efallai y bydd gan y sefydliad hwnnw broses gwyno, er bod gan y cyrff hyn bwerau cyfyngedig o'i gymharu â rheoleiddwyr cyfreithiol.

Gallwch wirio gyda sefydliadau fel:

• The Institute of Professional Will WritersOpens in a new window

• The Society of Will WritersOpens in a new window

Os nad oedd y cwmni'n aelod o unrhyw gorff proffesiynol neu'n cael ei reoleiddio fel cyfreithiwr, efallai mai'ch unig opsiwn yw cymryd camau cyfreithiol drwy'r llysoedd. Ceisiwch gyngor cyfreithiol annibynnol os ydych chi'n ystyried hyn.

Cofiwch, yn aml dim ond ar ôl i rywun farw y darganfyddir problemau gydag ewyllysiau, a all eu gwneud yn anoddach i'w datrys. Dyma pam ei bod hi'n bwysig dewis gwasanaeth ag enw da o'r cychwyn cyntaf.