Mae pobl yn cael eu targedu gan sgamwyr sy’n cynnig benthyciadau a grantiau’r llywodraeth neu’r cyngor lleol sy’n gysylltiedig â cheisiadau Credyd Cynhwysol. Os byddwch yn dioddef sgam, mae’n debygol y bydd angen i chi ad-dalu’r arian hwn o hyd. Darganfyddwch sut y gallech gael eich targedu, sut i osgoi sgam a beth gallwch ei wneud os oes angen help arnoch i wneud cais am grant neu fenthyciad gan y llywodraeth.
Beth sydd yn y canllaw hwn
- Beth yw sgam Credyd Cynhwysol?
- Sut gallai twyllwr Credyd Cynhwysol gysylltu â chi?
- Mae rhywun wedi gwneud cais am Gredyd Cynhwysol yn fy enwi: beth ydw i’n ei wneud?
- Sgamiau Rheoli Dyled y DWP: sylwi ar rybuddion ad-dalu ffug
- Pam na ddylech adael i rywun gwneud cais ar eich rhan?
- Sut i osgoi sgam Credyd Cynhwysol
- Cael y cymorth cywir i wneud cais am Gredyd Cynhwysol neu Daliad Ymlaen Llaw
- Beth i’w wneud os ydych wedi cael eich targedu gan sgam Credyd Cynhwysol
Beth yw sgam Credyd Cynhwysol?
Y brif ffordd y gall sgam Credyd Cynhwysol ddigwydd yw os bydd rhywun yn cynnig gwneud cais am Daliad Ymlaen Llaw o Gredyd Cynhwysol ar eich rhan ac yn cymryd peth o’r arian hwnnw fel ffi, neu hyd yn oed dargyfeirio’r taliad cyfan i’w cyfrif eu hunain
Yn aml byddant yn eich temtio drwy awgrymu mai arian am ddim ydyw gan y llywodraeth.
Gall Taliad Ymlaen Llaw o Gredyd Cynhwysol fod hyd at fis llawn o daliad Credyd Cynhwysol. Gall sgamwyr gymryd cyfran fawr fel ffi – 40% neu fwy.
Sut gallai twyllwr Credyd Cynhwysol gysylltu â chi?
Mae nifer o ffyrdd y gallai twyllwr Credyd Cynhwysol gysylltu â chi.
Mae rhai pobl wedi rhoi gwybod eu bod wedi cael eu targedu yn y cartref, neu wyneb yn wyneb, gan bobl mewn dillad trwsiadus sy’n honni eu bod o Ganolfan Byd Gwaith
Mae eraill wedi cael cyswllt ar-lein drwy grwpiau ar y cyfryngau cymdeithasol, negeseuon uniongyrchol a hysbysebion.
Mae pobl wedi cael cyswllt ar-lein hefyd gan bobl sy’n honni bod ganddynt ffrind sy’n gweithio mewn Canolfan Gwaith a fydd yn medru prosesu neu gymeradwyo’r cais ar eich rhan.
Mae gan rai o’r sgamwyr hyn broffiliau cyfryngau cymdeithasol a gwefannau sy’n edrych yn broffesiynol, gyda thystebau a logos y llywodraeth.
Mae gan y DWP hefyd ganolfannau Gwasanaeth Atal Twyll a GwallauYn agor mewn ffenestr newydd a allai gysylltu â chi i wirio'ch hawliad.
Os nad ydych yn siŵr bod y person sy’n honni ei fod yn swyddog DWP yn wirioneddol o’r DWP, gofynnwch iddynt roi neges fer yn eich dyddlyfr ar-lein
Darganfyddwch fwy am sylwi ac osgoi sgamiau yn ein canllaw Canllaw dechreuwr i dwyll
Mae rhywun wedi gwneud cais am Gredyd Cynhwysol yn fy enwi: beth ydw i’n ei wneud?
Os ydych chi'n meddwl bod rhywun wedi defnyddio eich manylion personol i wneud cais am Gredyd Cynhwysol heb eich caniatâd, mae'n bwysig gweithredu'n gyflym. Efallai y byddwch yn sylwi ar lythyrau, negeseuon e-bost neu negeseuon testun annisgwyl gan y DWP, newidiadau i gyfrif Credyd Cynhwysol nad oeddech chi'n ei wneud, neu ddarganfod cais nad ydych chi'n ei adnabod.
Beth i'w wneud os ydych chi'n meddwl bod eich hunaniaeth wedi'i ddefnyddio:
- Cysylltwch â'r DWP ar unwaith gan ddefnyddio'r manylion cyswllt swyddogol ar GOV.UK neu drwy eich dyddlyfr Credyd Cynhwysol os oes gennych gyfrif eisoes.
- Sicrhewch eich cyfrif Credyd Cynhwysol drwy newid eich cyfrinair ar unwaith os ydych chi'n meddwl y gallai rhywun arall fod wedi cael mynediad ato.
- Cysylltwch â'ch banc os yw arian wedi gadael eich cyfrif
- Gwiriwch eich adroddiad credyd am unrhyw weithgaredd annisgwyl a allai nodi twyll hunaniaeth.
- Rhowch wybod am y twyll i Report FraudYn agor mewn ffenestr newydd (a elwid gynt yn Action Fraud) i gael cymorth ychwanegol.
Cadw cofnod o’r hyn sy’n digwydd
Os ydych chi'n rhoi gwybod am dwyll, gall helpu i gadw cofnod:
- o’r dyddiad a'r amser y gwnaethoch sylwi ar y broblem
- o gopïau neu sgrinluniau o negeseuon e-bost, negeseuon testun neu negeseuon ar-lein
- o unrhyw lythyrau rydych chi wedi'u derbyn
- o rifau cyfeirnod o'r DWP, eich banc neu Report Fraud
- o nodiadau o unrhyw alwadau ffôn, gan gynnwys pwy wnaethoch chi siarad â nhw.
Gall cadw'r wybodaeth hon gyda'i gilydd ei gwneud hi'n haws os oes angen i chi roi gwybod am y twyll i fwy nag un sefydliad neu os gofynnir i chi gael rhagor o wybodaeth yn nes ymlaen.
Os ydych chi wedi colli arian neu wedi rhannu gwybodaeth bersonol gyda sgamwr, rhowch wybod am hynny cyn gynted â phosibl.
Sgamiau Rheoli Dyled y DWP: sylwi ar rybuddion ad-dalu ffug
Weithiau mae sgamwyr yn esgus eu bod o Rheoli Dyled y DWP i geisio eich argyhoeddi bod gennych arian sy'n ddyledus ac mae angen iddo ei ad-dalu ar unwaith. Efallai y byddant yn cysylltu â chi dros y ffôn, neges destun, e-bost neu lythyr a honni y byddant yn cymryd camau pellach os na fyddwch chi'n talu ar unwaith.
Efallai y bydd tîm Rheoli Dyled y DWP go iawn yn cysylltu â chi os oes gennych arian yn ddyledus i'r DWP, ond ni fyddant yn rhoi pwysau arnoch i wneud taliad ar unwaith nac yn gofyn i chi drosglwyddo arian i gyfrif banc personol.
Os nad ydych yn siŵr a yw cais ad-dalu yn ddilys:
- peidiwch â gwneud taliad nes eich bod wedi gwirio ei fod yn ddilys
- defnyddiwch fanylion cyswllt swyddogol y DWP ar GOV.UK i wirio a oes gennych unrhyw arian yn ddyledus
- peidiwch â defnyddio'r rhif ffôn neu'r dolenni sydd wedi'u cynnwys mewn neges amheus
- peidiwch byth â rhannu cyfrineiriau, PINs na chodau diogelwch gydag unrhyw un sy'n cysylltu â chi yn annisgwyl.
Pam na ddylech adael i rywun gwneud cais ar eich rhan?
Nid oes angen talu rhywun i wneud cais am Daliad Ymlaen Llaw na Chredyd Cynhwysol ar eich rhan. A bydd dwy broblem ddifrifol eraill yn codi os gadewch i rywun wneud hynny.
Yn gyntaf, mae’n debygol y bydd yn rhaid i chi ad-dalu’r taliad ymlaen llaw cyfan i’r Adran Gwaith a Phensiynau, gan gynnwys yr arian y cododd y sgamwr arnoch fel ffi.
Daw hwn allan o’ch taliadau Credyd Cynhwysol i’r dyfodol, a allai olygu y byddwch yn brin o arian.
Yn ogystal, os bydd angen taliad ymlaen llaw arnoch, wrth dalu rhywun i wneud cais ar eich rhan, byddwch yn colli rhan o’r arian y gallech ei gael.
Gall hefyd greu problemau difrifol os nad ydych yn hawlio Credyd Cynhwysol eto a gallech fod mewn sefyllfa hyd yn oed yn waeth na’r disgwyl.
Sut i osgoi sgam Credyd Cynhwysol
Gallwch ond cael taliad ymlaen llaw os ydych yn disgwyl eich taliad Credyd Cynhwysol cyntaf, felly gallai’r modd y cewch eich targedu fod ychydig yn wahanol.
Os ydych wedi gwneud cais am Gredyd Cynhwysol
Os ydych wedi gwneud cais am Gredyd Cynhwysol yn barod ond yn dal i ddisgwyl am eich taliad cyntaf, Bydd sgamwyr yn cynnig gwneud cais am Daliad Ymlaen Llaw ar eich rhan. Byddant yn cymryd rhywfaint o’r arian fel ffi neu’n dargyfeirio’ch taliad i’w cyfrif eu hunain.
Byddant yn gofyn i chi am eich manylion mewngofnodi Credyd Cynhwysol ac yn honni bod ganddynt allu i gael rhyw fath o fynediad at wybodaeth fewnol, fel ffrind yn gweithio yn y Ganolfan Byd Gwaith a all gymeradwyo’r taliadau hyn yn gyflym.
Os ydych eisoes yn hawlio budd-daliadau
Os ydych eisoes yn hawlio budd-daliadau, ond nid Credyd Cynhwysol, bydd twyllwyr yn gyntaf yn cynnig gwneud cais am Gredyd Cynhwysol ar eich rhan. Neu efallai byddent yn honni y gallant wneud cais am fenthyciad neu grant, ond mewn gwirionedd yn cyflwyno cais Credyd Cynhwysol ar eich rhan.
I wneud hyn, bydd twyllwyr yn gofyn am wybodaeth bersonol er mwyn iddynt fedru gwneud cais ar-lein. Er enghraifft, gallent ofyn am dystiolaeth o bwy ydych, manylion cyfrif banc a rhif Yswiriant Gwladol.
Os nad ydych yn hawlio unrhyw fudd-daliadau ar hyn o bryd
Ni all rhai pobl wneud cais am Gredyd Cynhwysol. Er enghraifft, y rhan fwyaf o fyfyrwyr amser llawn, pobl â rhai mathau o statws mewnfudo a phobl sydd â mwy na £16,000 mewn cynilion.
Fodd bynnag, mae’r bobl hyn hefyd yn cael eu targedu gan dwyllwyr Credyd Cynhwysol.
Mae twyllwyr yn debygol o wneud i hyn ymddangos fel arian am ddim ac y bydd angen cyflwyno cais am Gredyd Cynhwysol ar eich rhan ac efallai na fyddwch yn gymwys i’w gael.
Os bydd angen i chi gyflwyno cais am Gredyd Cynhwysol gallwch ofyn i’ch anogwr gwaith os bydd angen i chi wneud cais am daliad ymlaen llaw tra y byddwch yn disgwyl am eich taliad Credyd Cynhwysol cyntaf a byddant yn dweud wrthych sut i wneud hynny.
Gofynnir i chi hefyd i ddod mewn i’ch canolfan gwaith leol gyda thystiolaeth o bwy ydych cyn gwneir y taliad i chi.
Cael y cymorth cywir i wneud cais am Gredyd Cynhwysol neu Daliad Ymlaen Llaw
Os bydd angen help arnoch i ymgeisio am Gredyd Cynhwysol, neu Daliad Ymlaen Llaw, gallwch gysylltu â Gwasanaeth Help i Hawlio Cyngor ar Bopeth.
Mae'r gwasanaeth am ddim ac yn gyfrinachol, a gallwch gael help yn eich ardal leol. Mae ar gael i bawb ac mae'n ddefnyddiol os nad ydych yn siŵr a ddylech wneud cais am Gredyd Cynhwysol.
Darganfyddwch fwy yn ein canllaw Taliad ymlaen llaw o Gredyd Cynhwysol
Beth i’w wneud os ydych wedi cael eich targedu gan sgam Credyd Cynhwysol
Os ydych wedi cael eich targedu, hyd yn oed os na chawsoch eich twyllo, gallwch ffonio Report Fraud ar 0300 123 2040Yn agor mewn ffenestr newydd. Neu roi gwybod amdano ar-lein ar Report FraudYn agor mewn ffenestr newydd
Dylech hefyd roi gwybod i’ch Canolfan Byd Gwaith cyn gynted â phosibl.
Os cawsoch eich targedu neu eich twyllo ar ôl i rywun gysylltu â chi ar-lein, dylech ddefnyddio’r offeryn rhoi gwybod ar Twitter, Facebook, Instagram neu Snapchat. Wrth roi gwybod iddynt, gallech atal rhywun arall rhag cael ei sgamio.