Cymryd arian o’ch pensiwn pan fydd ei angen arnoch: esbonio tynnu pensiwn i lawr

Mae tynnu pensiwn i lawr yn ffordd o gymryd arian o bensiwn cyfraniadau wedi'u diffinio.  

Fel arfer mae'n caniatáu i chi:

• gymryd hyd at 25% o'ch pensiwn fel cyfandaliad di-dreth ar unrhyw adeg o 55 oed (yn codi i 57 oed o fis Ebrill 2028)
• adael y gweddill wedi'i fuddsoddi fel y gall elwa o dwf buddsoddi
• gymryd eich arian pryd a sut rydych chi'n dewis, gan gynnwys fel:
  • incwm rheolaidd
  • cyfandaliadau fel a phryd y mae eu hangen arnoch.

Wrth i'ch pensiwn barhau wedi’i fuddsoddi, gall ei werth godi a gostwng nes i chi gymryd yr arian. Mae hyn yn golygu nad yw eich incwm ymddeoliad wedi'i warantu.

I gael incwm penodol, gwarantedig, gallech ystyried prynu blwydd-dal gyda rhywfaint neu'r cyfan o'r arian sy'n weddill – neu ddewis yr opsiwn hwn ar gyfer pensiwn gwahanol os oes gennych fwy nag un. Gallwch weld eich holl opsiynau yn ein canllaw Beth allaf ei wneud gyda fy nghronfa bensiwn?

Pa bynnag opsiwn rydych chi'n ei ddewis, nid oes rhaid i chi gymryd y 25% llawn fel cyfandaliad di-dreth. Po fwyaf y byddwch chi'n ei gymryd, y lleiaf y bydd gennych chi i roi incwm i chi yn nes ymlaen.

Mae gan dynnu pensiwn i lawr wahanol opsiynau, felly bydd angen i chi wneud penderfyniadau penodol wrth ei sefydlu.

Pan fyddwch chi'n barod, gallwch naill ai ddewis tynnu eich pensiwn i lawr:

• ar un tro
• yn raddol dros amser – a elwir yn aml yn dynnu pensiwn i lawr cam wrth gam neu rhannol.

Y cynharaf y gallwch tynnu eich pensiwn i lawr fel arfer yw 55 oed (yn codi i 57 oed o fis Ebrill 2028), oni bai:

• bod angen i chi ymddeol yn gynnar oherwydd iechyd gwael 
• bod eich darparwr yn rhestru oedran gwarchodedig cynharach.

Ond gwiriwch bob amser a fyddwch chi'n colli allan ar fudd-daliadau penodol os byddwch chi'n cymryd arian cyn mae'ch cynllun wedi’i gynllunio i dalu, a elwir yn oedran pensiwn arferol. Er enghraifft, efallai y byddwch chi'n colli taliad bonws.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw Pryd allaf gymryd arian o fy mhensiwn?

Fel arfer, gallwch gymryd hyd at 25% o bob un o'ch pensiynau heb dalu Treth Incwm, cyn belled â:

• cymerir yr arian fel un neu fwy o gyfandaliadau a
• nid yw cyfanswm arian parod di-dreth o'ch holl bensiynau yn uwch na'r lwfans cyfandaliad (LSA) – £268,275 i'r rhan fwyaf o bobl.

Mae hyn yn golygu y gallwch dynnu eich pensiwn llawn i lawr heb gymryd dim fel cyfandaliad di-dreth – neu unrhyw swm hyd at 25% o'i werth. Po fwyaf y byddwch chi'n ei gymryd ymlaen llaw, y lleiaf y bydd gennych i roi yn incwm i chi yn nes ymlaen.

Os ydych chi'n tynnu eich pensiwn i lawr, fel arfer gofynnir i chi sut yr hoffech iddo gael ei fuddsoddi.

Mae hyn fel arfer yn golygu y gallwch:

• ofyn i'ch darparwr ddewis i chi yn seiliedig ar eich dewisiadau – gelwir yr opsiynau buddsoddi parod hyn yn llwybrau buddsoddi
• dewis eich opsiynau buddsoddi eich hun 
• talu cynghorydd ariannol i reoli eich buddsoddiadau pensiwn i chi.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw am Buddsoddi mewn ymddeoliad.

Ar ôl i chi dynnu eich pensiwn i lawr, gallwch newid eich meddwl a dewis ffordd arall o gymryd eich arian pensiwn.

Er enghraifft, gallech chi:

• adael eich pensiwn wedi’i dynnu i lawr ac ymddeol yn ddiweddarach
• trosi rhywfaint neu'r cyfan o'ch cronfa tynnu pensiwn i lawr yn incwm gwarantedig – am oes neu am gyfnod penodol
• cymryd eich holl bensiwn mewn un taliad.

Mae tynnu eich pensiwn i lawr yn caniatáu i chi gael mynediad at eich arian mewn ffordd hyblyg.

Mae hefyd yn golygu y gallwch ledaenu'r symiau rydych chi'n eu cymryd ar draws sawl blwyddyn dreth, felly nid yw cyfanswm eich incwm yn eich gwthio i mewn i fraced treth uwch.

Ond mae rhai anfanteision posibl i'w hystyried hefyd.

Er bod eich pensiwn yn cael ei adael wedi'i fuddsoddi, gall ei werth godi a gostwng nes i chi gymryd yr arian. Mae hyn yn golygu y gallai'r swm y gallwch ei dynnu fod yn uwch neu'n is na'r disgwyl.

Mae faint yw gwerth eich pensiwn yn dibynnu ar faint sy'n cael ei dalu, pa mor dda mae'r buddsoddiadau yn perfformio a'r taliadau y mae eich darparwr yn eu cymryd i ffwrdd.

Fel arfer, gallwch ddewis pa mor aml i gael mynediad i'ch pensiwn a faint i'w gymryd bob tro. Mae hyn yn golygu bod angen i chi gynllunio'n ofalus i leihau'r risg o redeg allan o arian.

Er enghraifft, efallai na fydd eich arian yn para os ydych chi’n:

• byw yn hirach nag yr ydych yn ei ddisgwyl – mae llawer yn tanamcangyfrif hyd eu hymddeoliad
• cymryd gormod yn y blynyddoedd cynnar
• peidio ag addasu'r symiau rydych chi'n eu cymryd os yw'ch pensiwn wedi’i fuddsoddi yn tyfu'n llai nag yr ydych wedi'i gynllunio ar ei gyfer.

Gallwch ddefnyddio ein cyfrifiannell i weld pa mor hir y gallai tynnu pensiwn i lawr rheolaidd neu incwm ymddeol hyblyg bara i chi.

Mae llawer o ddarparwyr pensiwn yn rheoli ac yn dewis y buddsoddiadau i chi, fel arfer yn rhoi eich arian yn eu cronfa ddiofyn.

Mae hyn fel arfer yn golygu bod eich arian yn cael ei symud i fuddsoddiadau mwy sefydlog po agosach y byddwch chi'n dod at 'oedran pensiwn arferol' eich cynllun – sy'n aml yr un fath â'ch oedran Pensiwn y WladwriaethYn agor mewn ffenestr newydd

Mae hyn yn digwydd wrth i'ch darparwr gymryd yn ganiataol y byddwch chi'n cymryd eich holl arian pensiwn ar eich oedran pensiwn arferol. Er enghraifft, efallai y byddwch yn cymryd cyfandaliad arian parod a defnyddio'r gweddill i gael incwm am oes (blwydd-dal).

Os byddwch yn gadael eich pensiwn wedi'i fuddsoddi ar ôl eich oedran pensiwn arferol, efallai y byddwch yn colli twf buddsoddi trwy gadw'ch arian yng nghronfa ddiofyn eich darparwr.

Mae hyn oherwydd y bydd eich arian yn parhau i gael ei roi mewn buddsoddiadau risg is, a allai gael enillion is. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut i ddewis eich opsiynau buddsoddi pensiwn eich hun.

Pan fyddwch chi'n talu i mewn i bensiwn, mae'r llywodraeth fel arfer yn ychwanegu taliad ychwanegol o'r enw rhyddhad treth. Dyma'r arian y byddech chi fel arfer yn ei dalu mewn Treth Incwm. 

Fel arfer, gallwch gael rhyddhad treth ar eich holl gyfraniadau pensiwn hyd at y lwfans blynyddol. I'r rhan fwyaf o bobl, mae hyn yn golygu:

• rhaid i'ch cyfraniadau fod yn llai na (neu'n hafal i) y swm rydych chi'n ei ennill, a
• rhaid i gyfraniadau gennych chi a'ch cyflogwr fod yn llai na £60,000.

Ond os ydych chi'n cymryd arian trethadwy o'ch pensiwn cyfraniadau wedi'u diffinio (fel cymryd arian ar ôl i'ch pensiwn gael ei dynnu i lawr), mae'r terfyn o £60,000 yn gostwng i £10,000. Gelwir hyn yn lwfans blynyddol prynu arian (MPAA).  

Os ydych wedi cymryd cyfandaliad di-dreth, efallai y bydd yn rhaid i chi dalu treth ychwanegol os byddwch chi'n rhoi rhywfaint neu'r cyfan ohono mewn cynllun pensiwn gwahanol.

Mae hyn oherwydd bod rheolau ailgylchu pensiwnYn agor mewn ffenestr newydd yn eich atal rhag cymryd arian parod di-dreth allan o bensiwn ac yna ei dalu'n ôl, felly rydych chi'n cael mwy o ryddhad treth. Os gwnewch hyn, fel arfer bydd yn rhaid i chi dalu treth gwerth 55% o'r cyfandaliad di-dreth a gawsoch.

Os yw cymryd arian o'ch pensiwn yn cynyddu eich incwm neu gynilion, gallai hyn effeithio ar unrhyw fudd-daliadau y mae gennych hawl i wneud cais amdano.

Gallwch:

• ddefnyddio ein cyfrifiannell budd-daliadau i wirio beth sydd gennych hawl iddo a sut y gallai newid pe bai'ch incwm neu gynilion yn cynyddu
• dod o hyd i gyngor ar fudd-daliadau am ddim a chyfrinachol ar Advicelocal.

Ni all unrhyw arian a gedwir yn eich pensiwn fel arfer gael ei hawlio gan unrhyw un rydych yn ddyledus iddynt, hyd yn oed os ydych chi'n fethdalwr neu os oes gennych gynllun ad-dalu dyled ffurfiol.

Ond os ydych chi'n cymryd arian allan o'ch pensiwn, efallai y dywedir wrthych am ei ddefnyddio i wneud ad-daliadau rheolaidd neu gall y swm cyfan gael ei hawlio.  

Cyn cymryd arian pensiwn, gallwch siarad â chynghorydd dyled am ddim i ddeall eich opsiynau. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw A allaf ddefnyddio fy mhensiwn i ad-dalu dyledion?

Os byddwch yn marw cyn 75 oed, gellir etifeddu eich pensiwn fel arfer yn ddi-dreth cyn belled â:

• bod yr arian yn cael ei dalu i'ch buddiolwyr enwebedig o fewn dwy flynedd i'ch darparwr pensiwn fod yn ymwybodol o'ch marwolaeth
• na wnaethoch drosglwyddo'ch pensiwn yn y ddwy flynedd cyn i chi farw os oedd gennych iechyd gwael – gellid ystyried hyn fel trosglwyddiad o werth ac yn destun i Dreth Etifeddiant
• nid yw cyfanswm y swm a etifeddwyd o'ch holl bensiynau ac a gymerir fel cyfandaliad yn uwch na'r cyfandaliad a'r lwfans budd-dal marwolaeth (LSDBA).

Mae'r LSDBA yn £1,073,100 i'r rhan fwyaf o bobl ac mae'n cyfrif cyfandaliadau di-dreth a gymerir o'ch pensiwn cyn ac ar ôl i chi farw. Mae hyn yn golygu y gallai eich terfyn fod yn is os ydych eisoes wedi cymryd arian di-dreth. Bydd eich buddiolwyr fel arfer yn talu Treth Incwm ar unrhyw symiau sydd uwchlaw'r LSDBA.

Ym mhob achos arall, gan gynnwys os byddwch yn marw ar ôl 75 oed, fel arfer ni ellir etifeddu eich pensiwn yn ddi-dreth. Mae'r swm etifeddol fel arfer yn cael ei ychwanegu at incwm arall eich buddiolwr i gyfrifo faint o Dreth Incwm sy'n ddyledus.

Dim ond un ffordd o gymryd arian o'ch pensiwn cyfraniadau wedi’u diffinio yw tynnu eich pensiwn i lawr.

Gallwch hefyd ddewis:

• cymryd eich pensiwn mewn un neu fwy cyfandaliad, gyda 25% o bob swm yn cael ei dalu'n ddi-dreth
• gymryd rywfaint o arian parod di-dreth (hyd at 25%) a throsi'r gweddill yn incwm gwarantedig trwy brynu blwydd-dal.

Mae'n werth gofyn i'ch darparwr pensiwn os oes gennych unrhyw nodweddion arbennig cyn cymharu eich opsiynau. Er enghraifft, gallai eich pensiwn gynnig cyfraddau blwydd-dal gwarantedig a fyddai'n rhoi incwm gwarantedig uwch i chi nag y gallech ei brynu ar y farchnad agored.

I'ch helpu i benderfynu, rydym yn cynnig apwyntiadau cyngor di-duedd ac am ddim Pension Wise i esbonio eich opsiynau pensiwn.

Os yw tynnu pensiwn i lawr yn iawn i chi, mae rhai camau i chi gymryd.

Er enghraifft, gall rhai darparwyr:

• fod ag isafswm y mae'n rhaid i chi ei dynnu i lawr 
• peidio â chynnig yr opsiynau buddsoddi yr hoffech neu bod ag ystod fach 
• codi ffioedd uwch  
• peidio â gadael i chi gymryd incwm fel yr hoffech chi, fel peidio â chaniatáu cyfandaliadau.  

Nid yw gwefannau cymharu ar gyfer darparwyr pensiwn yn bodoli, felly fel arfer bydd angen i chi:

• chwilio â llaw am ddarparwyr pensiwn sy'n caniatáu cyfandaliadau lluosog 
• talu cynghorydd ariannol rheoledig i argymell darparwr a chynnyrch i chi.

Am gymorth i gymharu darparwyr eich hun: 

• gweler ein canllaw am siopa o gwmpas am gynhyrchion incwm pensiwn 
• defnyddiwch ein teclyn cymharu llwybrau buddsoddi i ddod o hyd i gynhyrchion sy'n cynnig opsiynau buddsoddi parod i’w defnyddio.  

Os yw darparwr pensiwn gwahanol yn cynnig bargen well, gallech ystyried symud eich pensiwn atynt. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw ar Trosglwyddo eich pensiwn cyfraniadau wedi’i ddiffinio.

Peidiwch â chael mynediad i'ch pensiwn na throsglwyddo unrhyw arian i ddarparwr pensiwn oherwydd galwad, ymweliad, e-bost neu neges destun diwahoddiad. Mae'n debygol o fod yn sgam sydd wedi'i gynllunio i ddwyn eich arian.

Efallai y byddwch chi'n colli eich holl gynilion ymddeoliad a gorfod talu bil treth drud. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw Sut i adnabod twyll pensiwn.

Mae'r holl incwm tynnu pensiwn i lawr yn cael ei gyfrif wrth gyfrifo faint o Dreth Incwm y byddwch chi'n ei dalu bob blwyddyn dreth (6 Ebrill i 5 Ebrill), ac eithrio:

• unrhyw gyfandaliad ymlaen llaw a gymerwch – gwerth hyd at 25% o'ch pensiwn 
• 25% o'r cyfandaliadau eraill byddwch chi'n eu cymryd yn ddiweddarach – cyn belled nad yw cyfanswm y swm di-dreth yn uwch na:
  •  25% o'r pensiwn hwnnw ac
  • y lwfans cyfandaliad – mae hyn yn £268,275 i'r mwyafrif.

Mae hyn yn golygu efallai y byddwch chi'n gallu lledaenu faint rydych chi'n ei gymryd ar draws gwahanol flynyddoedd treth er mwyn osgoi symud i fand Treth Incwm uwch.

Gallwch weld y Bandiau Treth IncwmYn agor mewn ffenestr newydd a Bandiau Treth Incwm yr AlbanYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. 

Enghraifft: Pe bai cyfanswm eich incwm rhwng 6 Ebrill y llynedd a 1 Ebrill eleni yn £50,000, byddai cymryd £5,000 o'ch pensiwn ar 2 Ebrill yn eich gwthio i fand treth uwch. Ond arhoswch nes bod blwyddyn dreth newydd yn dechrau ar 6 Ebrill a byddech chi'n aros mewn band treth is.   

Mae gan Which? Cyfrifiannell treth pensiwnYn agor mewn ffenestr newydd a all eich helpu i gynllunio'ch tynnu'n ôl os ydych chi'n bwriadu cymryd cyfandaliad.

Os ydych chi'n cymryd cyfandaliad o'ch pensiwn, efallai y bydd eich darparwr yn defnyddio cod treth dros dro neu argyfwng.

Mae hyn fel arfer yn golygu eich bod yn cael eich trethu fel pe baech chi'n derbyn y cyfandaliad hwnnw bob mis, felly efallai y byddwch chi'n talu mwy o dreth nag y dylech.

Os ydych chi'n meddwl eich bod wedi gordalu treth, gallwch wirio sut i hawlio ad-daliad trethYn agor mewn ffenestr newydd ar GOV.UK. Efallai y bydd CThEF hefyd yn ei dalu'n ôl i chi yn awtomatig ar ddiwedd y flwyddyn dreth.

Gan y gall eich pensiwn a fuddsoddwyd godi a gostwng mewn gwerth nes i chi gymryd yr arian, mae'n bwysig gwirio'n rheolaidd pa mor dda mae'n perfformio.

Os yw'ch pensiwn yn tyfu ar gyfradd arafach na'r disgwyl, efallai yr hoffech ystyried:

• addasu'r swm rydych chi'n bwriadu ei gymryd bob tro
• dewis ffordd wahanol o gymryd eich arian
• newid sut mae eich pensiwn yn cael ei fuddsoddi.

Mae hefyd yn werth cymharu darparwyr pensiwn o leiaf unwaith y flwyddyn, i weld a fyddai'n well i chi drosglwyddo'ch pensiwn i rywle arall.

Os oes gennych unrhyw gwestiynau am eich pensiwn, gall ein harbenigwyr pensiwn eich helpu – does dim ots pa mor hen ydych chi.